ทั้งนี้ ทางการจีนตั้งเป้าว่าจะอาศัยการดำเนินนโยบายปฏิรูปการจัดเก็บภาษีดังกล่าว ในการเพิ่มศักยภาพของภาคธุรกิจจีน ซึ่งนอกจากจะก่อให้เกิดการสร้างงานและเพิ่มรายได้ให้กับประชาชนแล้ว ยังมีส่วนช่วยส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจจีนอย่างมั่นคงและยั่นยืนอีกด้วย

ที่มาภาพ : http://deltabridges.com และ http://www.accliverpool.com

“เพิ่มสาขา+ขยายพื้นที่”.. ลดภาระภาษี 120,000 ล้านหยวน

คณะรัฐมนตรีจีนได้สรุปมติในที่ประชุมเมื่อวันที่ 10 เม.ย. 2556 ว่า ตั้งแต่วันที่ 1 ส.ค. 2556 เป็นต้นไปจะนำนโยบายการปฏิรูป BT เป็น VAT ในธุรกิจภาคการคมนาคมขนส่งและธุรกิจภาคบริการสมัยใหม่บางส่วน ไปขยายการทดลองใช้ในพื้นที่ทั่วทั้งจีน โดยในส่วนของภาคการขนส่งจะเพิ่มธุรกิจใหม่ 2 สาขา ได้แก่ ธุรกิจการขนส่งระบบราง และธุรกิจไปรษณีย์-โทรคมนาคม ขณะที่ภาคบริการสมัยใหม่จะขยายขอบเขตครอบคลุมถึงธุรกิจการผลิต การออกอากาศ และจัดจำหน่ายผลงานทางภาพยนตร์ โทรทัศน์ และวิทยุ คาดว่าการดำเนินนโยบายดังกล่าวตลอดทั้งปี 2556 จะช่วยให้ภาคธุรกิจลดภาระภาษีลงประมาณ 120,000 ล้านหยวน

ทั้งนี้ ภาครัฐได้เปิดเผยว่า ตั้งแต่ที่เซี่ยงไฮ้ได้รับคัดเลือกให้เป็นพื้นที่นำร่องโครงการปฏิรูประบบภาษีดังกล่าวเป็นต้นมา เศรษฐกิจของเซี่ยงไฮ้มีอัตราการเติบโตขึ้นร้อยละ 0.6 และมีการจ้างงานเพิ่มขึ้นถึง 140,000 คน และภาคธุรกิจมีภาระภาษีลดลงแล้วกว่า 20,000 ล้านหยวน

ปัญหายังมี.. แต่ผลดีมากกว่าผลเสีย!!

ผลสำรวจหลังจากดำเนินการทดลองปฏิรูปภาษีระบบใหม่พบว่า มีเพียงร้อยละ 5 ของภาคธุรกิจเท่านั้นที่ภาระภาษีเพิ่มขึ้น ขณะที่อีกร้อยละ 95 มีภาระภาษีลดลงหรือภาระภาษีไม่เพิ่มขึ้น โดยภาคธุรกิจขนาดเล็กเกือบทั้งหมดมีอัตราภาษีลดลงถึงร้อยละ 40

นายถู กวางเส้า（屠光绍）รองนายกเทศมนตรีนครเซี่ยงไฮ้กล่าวว่า ที่ผ่านมาเซี่ยงไฮ้ก็เผชิญกับปัญหาในระหว่างดำเนินการตามนโยบายภาษีระบบใหม่เช่นกัน โดยธุรกิจการขนส่งและธุรกิจบริการบางส่วนกลับมีภาระภาษีเพิ่มขึ้น กล่าวคือ ธุรกิจบริการมีต้นทุนส่วนสำคัญมาจากการติดต่อโทรคมนาคม แต่ธุรกิจโทรคมนาคมกลับไม่ถูกจัดอยู่ในโครงการนำร่องด้วย และธุรกิจการขนส่งที่ส่วนใหญ่ต้องดำเนินกิจการคาบเกี่ยวกับมณฑลอื่นๆ แต่มีหลายพื้นที่ยังไม่เริ่มใช้นโยบายปฏิรูประบบภาษีแบบใหม่ ซึ่งก่อให้เกิดช่วงขาดตอนระหว่างห่วงโซ่ธุรกิจที่เกี่ยวข้อง เป็นต้น

Tim Gillis และ Lachlan Wolfers ผู้เชี่ยวชาญจากบริษัท KPMG ประเทศจีนชี้ว่า ภาคธุรกิจมักจะมองว่าการปฏิรูประบบภาษีของรัฐบาลมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ภาครัฐเก็บภาษีได้มากยิ่งขึ้น แต่แท้จริงแล้วการปฏิรูประบบภาษีใหม่ของจีนไม่ได้มุ่งเน้นเพิ่มรายได้ภาษีของรัฐบาล เพราะเป็นการใช้ VAT แทนการใช้ BT ซึ่งจะไม่ทำให้เกิดการเก็บภาษีซ้ำซ้อน และช่วยหลีกเลี่ยงการส่งต่อภาระภาษีเป็นทอดๆ ตามห่วงโซ่อุปทาน ดังนั้นการปฏิรูประบบภาษีดังกล่าวของจีนจึงเป็นผลดีต่อธุรกิจจีนที่เกี่ยวข้อง ตัวอย่างเช่น

1. บริษัทที่ปรึกษาธุรกิจของเมืองชิงเต่า มณฑลซานตง สามารถขอคืน VAT จากการซื้ออุปกรณ์ IT ที่ใช้ในสำนักงาน
2. บริษัทขนส่งในกรุงปักกิ่งมีต้นทุนจากการซื้อยานพาหนะใหม่ลดลงร้อยละ 17
3. แผนกวิจัยและพัฒนาของบริษัทเภสัชกรรมในนครเซี่ยงไฮ้สามาถขอคืน VAT ได้ หากในทางปฏิบัติแผนกดังกล่าวไม่ได้คิดค่าบริการการวิจัยกับบริษัทฯ
4. บริษัทผู้ผลิตในนครกว่างโจว มณฑลกวางตุ้งไม่ต้องแบกรับภาระภาษีที่เกิดจากการคมนาคมขนส่งและบริการต่างๆ สำหรับการนำสินค้าของบริษัทไปยังตลาด

มุมมองศูนย์ BIC

เป็นที่น่าสังเกตว่า ตั้งแต่เริ่มต้นโครงการนำร่องที่นครเซี่ยงไฮ้และขยายสู่อีกหลายพื้นที่สำคัญของจีนในเวลาต่อมา ตลอดช่วงที่ผ่านมาดูเหมือนว่าการปฏิรูประบบภาษีดังกล่าวของจีนจะประสบผลสำเร็จ กล่าวคือ ภาคธุรกิจส่วนใหญ่ก็ได้รับผลประโยชน์จากภาระภาษีที่ลดลง โดยสถิติล่าสุดจนถึงสิ้นเดือน ก.พ. 2556 พบว่า ภาคธุรกิจลดภาระภาษีลงแล้วมากกว่า 55,000 ล้านหยวน นอกจากนี้ การขยายผลโครงการนำร่องเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยจะเห็นได้จากแนวโน้มของธุรกิจที่เข้าร่วมโครงการทดลองมีจำนวนมากขึ้น (เพิ่มขึ้นจาก 1.02 ล้านรายในช่วงสิ้นปี 2555 เป็น 1.12 ล้านรายในช่วงเดือน ก.พ. 2556) และการที่รัฐบาลได้ขยายพื้นที่ทดลองใช้ระบบภาษีใหม่ดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง ซึ่งได้ประกาศความตั้งใจที่จะใช้ระบบภาษี VAT นี้ทั่วทั้งจีนในเร็วๆ นี้

เป็นที่แน่นอนว่า การดำเนินนโยบายปฏิรูปภาษีระบบใหม่ในช่วงแรกย่อมมีอุปสรรคและความยากลำบากบ้างเนื่องจากความไม่คุ้นเคย ซึ่งภาคธุรกิจที่เกี่ยวข้องจำเป็นต้องมีการปรับปรุงระบบภายในทั้งในด้านเทคโนโลยีและการะบวนการแจ้งราคาสินค้า เป็นต้น แต่หากพิจารณาในระยะยาวแล้ว การปฏิรูปดังกล่าวจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและสร้างประโยชน์ให้กับภาคธุรกิจได้อย่างยั่งยืน

ทั้งนี้ การดำเนินนโยบายปฏิรูประบบภาษีใหม่ของจีนจะประสบผลสำเร็จมากน้อยเพียงใด จำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ ทั้งในด้านการให้ข้อมูล อบรมความรู้ รวมถึงอำนวยความสะดวกต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ การใช้ระบบ VAT แทนที่ BT อย่างมีประสิทธิภาพ รัฐบาลจำเป็นจะต้องสร้างความสมดุลให้แก่ธุรกิจต่างๆ ที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานเดียวกันได้รับประโยชน์อย่างทั่วถึง ซึ่งการประกาศเพิ่มสาขาธุรกิจบริการภายใต้ระบบภาษีใหม่ที่ครอบคลุมมากขึ้น ได้สะท้อนให้เห็นว่ารัฐบาลจีนตระหนักถึงความสำคัญของประเด็นข้างต้นด้วยเช่นกัน

สำหรับธุรกิจไทยในจีนที่อยู่ในสาขาบริการและการขนส่งที่เกี่ยวข้องนั้น เชื่อว่าคงจะได้รับประโยชน์จากการดำเนินนโยบายการปฏิรูปภาษีระบบใหม่ของจีนเช่นกัน

ข้อมูลประกอบ

____________________________

จัดทำโดย นายโอภาส เหลืองดาวเรือง และนางสาวรัตกรณ์ วุฒิบูรณ์ เรียบเรียงโดย นางนาฏพร นิติมนตรี
ศูนย์ข้อมูลธุรกิจไทยในจีน ณ นครเซี่ยงไฮ้
แหล่งข้อมูล :
1) http://finance.people.com.cn หัวข้อ “营改增”升级，“线路图”明晰
2) http://news.xinhuanet.com หัวข้อ上海市委常委、常务副市长屠光绍：推进“营改增”享受改革红利 และหัวข้อ 营改增8月1日起扩围 企业减负1200亿元
3) http://business.sohu.com หัวข้อ 上海营改增试点减税200亿 副市长：已感到改革红利
4) นสพ. China Daily ฉบับวันที่ 9 พ.ค. 2556 หัวข้อ “Churning revenue out of VAT”
5) คู่มือการค้าการลงทุนในจีน โดยสถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้และบริษัท KPMG ประเทศจีน (เซี่ยงไฮ้) http://www.thaibizchina.com/upload/thaibizchina/bic_publication/China_business_handbook_RTCG_Shanghai_KPMG_March2013.pdf