นายหวง เซิ่งเฉียง（黄胜强）อธิบดีกรมศุลกากรเซี่ยงไฮ้ประกาศทดลองจัดตั้งเขตประกอบการค้าเสรี (Free Trade Zone) แห่งแรกของจีนขึ้นในเขตผู่ตงใหม่นครเซี่ยงไฮ้ ซึ่งจะมีพื้นที่กว่า 28 ตารางกิโลเมตร (คิดเป็นพื้นที่ประมาณเกาะมาเก๊า) โดยจะรวมพื้นที่เขตสินค้าทัณฑ์บนในท่าเรือไว่เกาเฉียว ท่าเรือน้ำลึกหยางซาน และท่าอากาศยานผู่ตง เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ดังกล่าวด้วย ซึ่งที่ผ่านมามูลค่าการนำเข้าส่งออกในท่าเรือ/ท่าอากาศยานดังกล่าว รวมกันสูงถึง 100,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็นพื้นที่ที่มีมูลค่าการค้าระหว่างประเทศมากที่สุดของจีน

การเปิดโครงการ Free Trade Zone นี้จะเป็นโอกาสอันดีที่สินค้าที่เข้ามาในพื้นที่เขตประกอบการค้าเสรีสามารถนำมาผลิต แบ่งบรรจุ และส่งออกต่อโดยไม่เสียภาษีได้ ซึ่งความสะดวกดังกล่าวจะกระตุ้นให้การค้าระหว่างประเทศในเซี่ยงไฮ้มีมูลค่าและปริมาณเพิ่มมากขึ้น โดยสินค้าที่จะเข้า-ออกเขตพื้นที่เขตประกอบการค้าเสรีแห่งนี้จะได้รับความสะดวกอย่างมาก กล่าวคือ เมื่อสินค้าเข้าและออกจากพื้นที่เขตประกอบการค้าเสรีของเซี่ยงไฮ้ ไม่จำเป็นต้องผ่านการตรวจสอบใดๆ เพียงแต่ลงทะเบียนรายการชนิดและมูลค่าสินค้าเท่านั้น

ทั้งนี้ ระหว่างนายหลี เค่อเฉียง（李克强）นายกรัฐมนตรีจีนได้สำรวจดูงานที่นครเซี่ยงไฮ้ช่วงเดือน มี.ค. ที่ผ่านมาได้กำชับให้เริ่มใช้เขตการค้าเสรีในเซี่ยงไฮ้ โดยหวังให้เกิดประโยชน์ด้านการเปิดตลาดการค้าที่สอดคล้องกับการปรับโครงสร้างทางเศรษฐกิจจีนอีกด้วย

จากมุมมองของผู้ที่เกี่ยวข้องด้านการนำเข้าส่งออกพบว่า การทดลองใช้เขตการค้าเสรีในเซี่ยงไฮ้นี้ไม่เพียงแต่เป็นประโยชน์กับการค้าในภาคอุตสาหกรรมของเซี่ยงไฮ้เท่านั้น แต่ยังจะช่วยกระตุ้นภาคการเงินและการขนส่ง อีกด้วย เนื่องจากจะช่วยให้เกิดการพัฒนาที่เกี่ยวข้องตามมา เช่น การพัฒนาภายในท่าเรือให้มีความทันสมัย การพัฒนากระบวนการด้านการขนส่งสินค้า การปรับปรุงสนามบินและภาคโลจิสติกส์ เป็นต้น การพัฒนาที่เกี่ยวข้องเหล่านี้จะส่งผลรวมไปถึงโครงการกระตุ้นการค้าต่างๆ ที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน รวมถึงยังส่งผลดีต่อการดึงดูดเงินลงทุนจากต่างประเทศ และยังสอดคล้องต่อเป้าหมายหลักของเซี่ยงไฮ้ในการพัฒนาเมืองให้เป็นศูนย์กลางทางด้านการขนส่ง การค้าระหว่างประเทศ และด้านการเงินชั้นนำของโลกอีกด้วย

อย่างไรก็ดี ผู้ส่งออกผู้นำเข้าในเซี่ยงไฮ้ก็ยังต้องจับตารอดูความคืบหน้ากันต่อไปว่าเขตพื้นที่ค้าเสรีจะนี้จะผ่านความเห็นชอบขั้นสุดท้ายจากคณะรัฐมนตรีหรือไม่ หากได้รับความเห็นชอบก็เสริมศักยภาพให้ผู้นำเข้าส่งออกทั้งของจีนและต่างประเทศที่ตั้งอยู่ในเซี่ยงไฮ้รวมทั้งธุรกิจไทยที่มีการนำเข้าเพื่อส่งออกให้ได้รับความคล่องตัวในด้านการค้าระหว่างประเทศมากขึ้น โดยจะได้รับความสะดวกในการลดขั้นตอนทางด้านการตรวจสอบต่างๆ และจะช่วยกระตุ้นให้เกิดการค้าระหว่างประเทศในเซี่ยงไฮ้ให้เพิ่มมากยิ่งขึ้น ซึ่งเมื่อปี 2555 ที่ผ่านมา เซี่ยงไฮ้มีมูลค่าการค้าระหว่างประเทศ 436,758 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แบ่งเป็นการส่งออก 206,807 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และการนำเข้า 229,951 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยสินค้านำเข้าสำคัญ ได้แก่ เครื่องจักรกลอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักรกล พลาสติก ทองแดง อุปกรณ์ออฟติค ชิ้นส่วนยานยนต์ ผลิตภัณฑ์ชีวเคมี แร่ธาตุ เวชภัณฑ์ยา และสินค้าส่งออกสำคัญ ได้แก่ เครื่องจักรกล อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ สิ่งทอ ชีวเคมี เครื่องเรือน

สำหรับการค้าระหว่างไทยและเซี่ยงไฮ้ในปี 2555 ที่ผ่านมามีมูลค่า 15,761.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นจากปี 2554 ร้อยละ 1.2 โดยมีสินค้าหลักที่เซี่ยงไฮ้นำเข้าจากไทย รวมถึงยางพารา อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ พลาสติก ชีวเคมี แร่ธาตุและหินมีค่า ซึ่งเป็นวัตถุดิบในการผลิตที่สำคัญของจีน ดังนั้นเขตประกอบการค้าเสรีจึงอาจมีส่วนส่งเสริมการนำเข้าเพื่อใช้ในการผลิตและส่งออกจากจีนด้วยเช่นกัน

ปัจจุบันเขตประกอบการค้าเสรีในเอเชียที่มีอยู่ ได้แก่  ญี่ปุ่น อินเดีย มาเลเซีย ไทย ฟิลิปปินส์ และบังคลาเทศเท่านั้น  ซึ่งหากจีนเริ่มใช้เขตประกอบการค้าเสรีในเซี่ยงไฮ้แล้วก็จะเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับการเคลื่อนย้ายวัตถุดิบมาผลิตเพื่อส่งออกในภูมิภาคเอเชีย