จากบทความตอนแรกที่ได้กล่าวถึงกฎระเบียบของจีนเกี่ยวกับ การนำเข้าสินค้าสู่จีนและสิทธิประโยชน์ทางภาษีนำเข้าที่จะได้รับ ซึ่งเป็นข้อมูลให้ผู้ส่งออกของไทยใช้พิจารณาว่าสินค้าของตนเองมีความพร้อม ที่จะส่งออกไปจีนหรือไม่ หากว่าสินค้ามีความพร้อมตามข้อกำหนดของทางการจีนและประเมินว่ามีโอกาสเติบโตในตลาดจีนแล้ว สิ่งสำคัญลำดับต่อไป คือ การศึกษากฎระเบียบในส่วนของไทย

ทั้งนี้ จำเป็นต้องศึกษาว่าไทยอนุญาตให้ส่งออกสินค้าประเภทใดบ้าง และสินค้าแต่ละประเภทมีข้อกำหนดและขั้นตอนการขออนุญาตส่งออกอย่างไร ตลอดจนศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการเตรียมตัวเป็นผู้ส่งออกสินค้าของไทย ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีนจึงขอนำเสนอข้อมูลดังกล่าวข้างต้นผ่านบทความตอนที่ 2 เรื่อง “ศึกษาเตรียมตัวเป็นผู้ส่งออกไทย”

รู้จักสินค้า.. ก่อนเดินหน้าส่งออก

ในเบื้องต้น ก่อนการส่งออกสินค้าจากไทยไปจีนหรือประเทศอื่นๆ จำเป็นจะต้องศึกษาดูว่าทางการไทยอนุญาตให้ส่งออกสินค้าประเภทใดบ้าง เพื่อเตรียมความพร้อมให้กับตัวสินค้าที่สนใจจะส่งออก โดยปัจจุบันไทยได้แบ่งสินค้าส่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ 1) สินค้ากำหนดมาตรฐานส่งออก 2) สินค้ากำหนดมาตรการส่งออก 3) สินค้ากำหนดโควต้าส่งออก และ 4) สินค้าทั่วไป

หมายเหตุ :

(1) การส่งออกสินค้า 10 รายการข้างต้น ผู้ประกอบการจะต้องยื่นเรื่องเพื่อขอบัตรประจำตัวผู้ส่งออกก่อน (จะกล่าวถึงรายละเอียดในลำดับต่อไป) โดยหลังจากที่ได้รับบัตรประจำตัวผู้ส่งออกแล้ว จำเป็นจะต้องยื่นคำร้องเพื่อขอเป็นผู้ส่งออกสินค้าที่มีมาตรฐานดังกล่าวกับสำนักงานมาตรฐานสินค้า กรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ ซึ่งสามารถศึกษารายละเอียดขั้นตอนในการยื่นจดทะเบียนได้ที่ http://ocs.dft.go.th เมนู "ผู้ทำการค้า ขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐาน"

(2) หลังจากที่ยื่นคำร้องแล้ว จะต้องนำสินค้าที่ต้องการส่งออกให้สำนักงานตรวจสอบมาตรฐาน สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย หรือนิติบุคคล/ส่วนราชการที่ได้รับมอบหมายจากกระทรวงพาณิชย์ ทำการตรวจสอบสินค้าดังกล่าว

(3) หลังจากสินค้าผ่านเกณฑ์การตรวจสอบแล้ว จะได้รับ "ใบรับรองมาตรฐานสินค้า" จากสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ซึ่งจะใช้เป็นเอกสารประกอบการส่งออกสินค้า 10 รายการข้างต้น

เตรียมตัวทำบัตร.. ยื่นขออนุมัติเป็นผู้ส่งออก

เมื่อตรวจสอบแล้วว่าสินค้าที่ต้องการส่งออกสามารถส่งออกไปจีนได้ตามกฎระเบียบการนำเข้าของจีนและกฎระเบียบการส่งออกของไทยแล้ว สิ่งสำคัญที่ผู้ประกอบการไทยจำเป็นต้องดำเนินการ คือ การยื่นขอบัตรที่ใช้ประกอบในการส่งสินค้าไปต่างประเทศ ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1. บัตรประจำตัวผู้ส่งออกและนำเข้าสินค้า

หากต้องการจะทำธุรกิจส่งออกจำเป็นจะต้องมีบัตรใบนี้ เนื่องจากเป็นสิ่งสำคัญที่แสดงสถานะการเป็น ผู้ส่งออก ซึ่งต้องใช้สำหรับติดต่อกับกรมการค้าต่างประเทศ เพื่อดำเนินการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการส่งออก เช่น การขอใบรับรองแหล่งกำเนิดสินค้า การขออนุมัติเป็นผู้ส่งออกสินค้าที่มีมาตรฐานและมาตรการส่งออก เป็นต้น โดยสามารถติดต่อสอบถามเกี่ยวกับการทำบัตรได้ที่สำนักบริการการค้าต่างประเทศ โทรศัพท์ 02-5474754 หรือสายด่วนกรมการค้าต่างประเทศ 1385 ต่อ 4101, 4161 หรือศึกษารายละเอียดการจัดเตรียมเอกสารเบื้องต้นด้วยตนเอง และดาวน์โหลดแบบฟอร์มยื่นคำขอออนไลน์ได้ที่เว็บไซต์กรมการค้าต่างประเทศ http://www.dft.go.th/LinkClick.aspx?fileticket=WFwcHdPpdu0%3d&tabid=101

2. บัตรผ่านพิธีการศุลกากร หรือเรียกว่าบัตร Smart Card (ใช้ทั้งการส่งออก – นำเข้าสินค้า)

เป็นบัตรฐานข้อมูลประจำตัวที่ผู้ส่งออกหรือผู้ที่จะปฏิบัติพิธีการศุลกากรจำเป็นจะต้องมี เพื่อใช้แสดงสำหรับดำเนินการผ่านพิธีการศุลกากร ซึ่งจะช่วยอำนวยความสะดวกให้กับทั้งผู้ถือบัตรและเจ้าหน้าที่กรมศุลกากร กล่าวคือ ไม่ต้องเสียเวลาตรวจสอบประวัติและค้นหาเอกสารซ้ำในแต่ละครั้ง ที่ยื่นเรื่องผ่านพิธีการ เนื่องจากมีฐานข้อมูลเก็บไว้ในบัตรแล้ว โดยแบ่งบัตรออกเป็น 7 ประเภทแยกตามประเภทของผู้ถือ ได้แก่

1) บัตรทอง (Gold Card) :
สำหรับเจ้าของกิจการหรือผู้จัดการบริษัทระดับบัตรทอง

2) บัตรสีเหลือง (Owner or Manager Card) :
สำหรับเจ้าของกิจการหรือผู้จัดการบริษัท/ห้างร้าน

3) บัตรสีเขียว (Attorney in fact card) :
สำหรับผู้ได้รับมอบอำนาจจากเจ้าของกิจการหรือผู้จัดการบริษัท

4) บัตรสีเงิน (Licensed customs broker card) :
สำหรับผู้ประกอบการที่เป็นนิติบุคคล ซึ่งได้รับการคัดเลือกให้เป็นตัวแทนออกของ

5) บัตรสีชมพู (Customs Clearance card) :
สำหรับบุคคลที่ทำหน้าที่ผ่านพิธีการศุลกากร ซึ่งมีคุณสมบัติตามที่กรมศุลกากรกำหนด

6) บัตรสีฟ้า (Customs specialist card) :
สำหรับบุคคลที่มีความรู้ความชำนาญด้านศุลกากร

7) บัตรสีส้ม (Customs Clearance assistant card) :
สำหรับผู้ที่เป็นผู้ช่วยปฏิบัติพิธีการศุลกากรของผู้ที่ทำบัตรเจ้าของ ซึ่งปฏิบัติพิธีการศุลกากรอื่น ๆ ที่มิใช่การจัดทำและยื่นใบขนสินค้า

ทั้งนี้ แม้ว่าผู้ส่งออกทั่วไปจะไม่ได้เป็นผู้ติดต่อกับกรมศุลกากรเพื่อผ่านพิธีการศุลกากรด้วยตัวเอง เนื่องจากใช้บริการบริษัทโลจิสติกส์หรือบริษัทชิปปิ้งในการส่งออกสินค้าไปยังประเทศปลายทาง แต่ก็ต้องมี Smart Card ประเภท บัตรเจ้าของหรือผู้จัดการ (Owner or Manager Card) ซึ่งเป็นบัตรที่กรมศุลกากรออกให้กับผู้ประกอบการที่เป็นเจ้าของหรือผู้จัดการของบริษัท/ห้างร้านที่ส่งออก เพื่อใช้แสดงตนในขั้นตอนผ่านพิธีการศุลกากรด้วยเช่นกัน และแม้ว่าปัจจุบันกรมศุลกากรจะมีบริการระบบ E-Customs แต่ผู้ใช้ระบบก็จำเป็นจะต้องมีบัตรผ่านพิธีศุลกากรดังกล่าวด้วย โดยสามารถศึกษาขั้นตอนการยื่นขอบัตร Smart Card ได้ที่ http://www2.customs.go.th/SmartCard/SmartCard.jps หรือติดต่อขอข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สายด่วนศุลกากร หมายเลข 1164

เข้าร่วมสมาชิกหน่วยงาน.. รับข้อมูลข่าวสารเป็นประโยชน์

นอกจากผู้ส่งออกสินค้าไทยไปต่างประเทศจะศึกษาข้อมูลหรือขอคำปรึกษาเกี่ยวกับการส่งออกจากหน่วยงานต่างๆ ของไทยแล้ว ยังอาจพิจารณาสมัครเป็นสมาชิกของหน่วยงานนั้นๆ เพื่อรับข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์อื่นๆ ด้วย เช่น การสมัครสมาชิกรายชื่อผู้ส่งออกสินค้าไทย (Exporter List E.L.) กับกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งสมาชิกสามารถได้รับการสนับสนุนด้านบริการต่างๆ ของกรมฯ อาทิ การรับข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับกฎระเบียบที่อัพเดทใหม่ ข่าวสารการเข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมการส่งออกต่างๆ เป็นต้น โดยกรมฯ ได้จะจัดแบ่งประเภทของสมาชิกผู้ส่งออกตามประสบการณ์ด้านการส่งออกเป็น 4 กลุ่มประเภทใหญ่ ได้แก่ 1) สมาชิกที่มีประสบการณ์การส่งออกแล้ว 2) สมาชิกที่ยังไม่มีประสบการณ์ในการส่งออก 3) สมาชิกประภทกลุ่มผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น (OTOP) และ 4) สมาชิกประเภทกลุ่มธุรกิจบริการ ผู้ที่สนใจสามารถศึกษารายละเอียดการสมัครสมาชิกได้ที่ http://www.ditp.go.th/Exporter/Intro.htm

นอกจากนี้ ผู้ส่งออกไทยยังสามารถพิจารณาเข้าร่วมเป็นสมาชิกของสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย สภา ผู้ส่งออกสินค้าทางเรือแห่งประเทศไทย สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย หรือสมาคมการค้าที่สำคัญของไทยตามประเภทสินค้าที่ต้องการส่งออก อาทิ สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย สมาคมยางพาราไทย สมาคมอาหารแช่แข็งไทย เป็นต้น

สำหรับบทความตอนที่ 2 นี้ น่าจะช่วยให้ผู้ประกอบการไทยทราบวิธีการเตรียมตัวเป็นผู้ส่งออกสินค้าไทย และทราบกฎระเบียบเกี่ยวกับสินค้าที่จะส่งออกจากไทยได้ในระดับหนึ่งแล้ว โปรดติดตามบทความตอนต่อไป ซึ่งจะแนะนำถึงการเตรียมสินค้าและเอกสารที่ต้องใช้ประกอบการส่งออกไปยังจีน เร็วๆ นี้