ในเดือนพฤศจิกายนนี้ อินเดียได้บรรลุข้อตกลงประกันสังคมกับสองประเทศ คือ ญี่ปุ่นและแคนาดา ซึ่งทำให้คนทำงานของตนที่ไปทำงานในอีกประเทศหนึ่งไม่ต้องจ่ายเงินเข้ากองทุนประกันสังคมของประเทศที่ทำงานอยู่

สำหรับญี่ปุ่น มีข่าวรายงานจากสื่อมวลชนท้องถิ่นอินเดียตั้งแต่เดือนพฤษภาคมปีนี้แล้วว่า สองฝ่ายตกลงกันในสาระของความตกลงประกันสังคมได้แล้ว ทำให้คนญี่ปุ่นที่ทำงานในอินเดีย และคนอินเดียที่ทำงานในญี่ปุ่น ไม่ต้องเข้าระบบจ่ายเงินเข้าประกันสังคมในประเทศที่ตนทำงานอยู่ ซึ่งจะมีความซับซ้อนในการเรียกคืนภายหลัง เมื่อต้องกลับไปประเทศบ้านเกิดหลังหมดสัญญาหรือบอกเลิกสัญญาจ้างงาน

ล่าสุด นายมานโมฮัน ซิงห์ นายกรัฐมนตรีอินเดีย แม้จะต้องยกเลิกการเยือนญี่ปุ่น ที่จะเริ่มขึ้นในสัปดาห์นี้หลังนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นประกาศยุบสภา แต่สองฝ่ายก็ได้สนทนากันทางโทรศัพท์ แสดงความยินดีในการบรรลุความตกลง 2 ฉบับระหว่างกัน ที่รวมถึงความตกลงประกันสังคมด้วย

สำหรับอินเดียและญี่ปุ่น  ความตกลงนี้จะเป็นประโยชน์แก่ประชาชนของสองฝ่ายกว่า 3 หมื่นคน เพราะขณะนี้ มีชาวอินเดีย 22,000 คน ทำงานในญี่ปุ่น และชาวญี่ปุ่น 8,000 คน ทำงานในอินเดีย ซึ่งจะไม่ต้องจ่ายเงินสมทบทุนประกันสังคมในแต่ละประเทศ

ความตกลงประกันสังคมระหว่างอินเดียและญี่ปุ่นนี้ จะช่วยทำให้การแลกเปลี่ยนแรงงานในด้านบริการระหว่างสองประเทศราบรื่นขึ้น โดยการแลกเปลี่ยนด้านบริการนี้เป็นประเด็นหนึ่งในความตกลง Comprehensive Economic Partnership Agreement ของอินเดียและญี่ปุ่น

สำหรับแคนาดา ที่นาย Stephen Harper นายกรัฐมนตรี ได้เยือนอินเดียไปอย่างเป็นทางการเมื่อ 3-9 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ก็ได้ร่วมกับนายกรัฐมนตรีอินเดียเป็นสักขีพยานในการลงนามความตกลงประกันสังคมระหว่างกันเช่นเดียวกัน อย่างไรก็ดี สองฝ่ายยังต้องรอการปรับกฎหมายภายในประเทศให้แล้วเสร็จก่อน จึงจะสามารถบังคับใช้ความตกลงนี้ได้ ในช่วงปี 2556

อินเดียบังคับใช้กฎหมายกองทุนประกันสังคมหรือ Provident Fund (บางประเทศเรียก เงินทุนสำรองเลี้ยงชีพ แต่อินเดียมีระบบกองทุนประกันสังคมและกองทุนสำรองเลี้ยงชีพระบบเดียว ไม่แยกกันเหมือนไทยหรือประเทศอื่นๆ) แก่ชาวต่างชาติที่ทำงานในอินเดียอย่างเคร่งครัด โดยตั้งเพดานเงินสมทบเข้ากองทุนต่อเดือนถึง 12.5% ของรายได้ และบังคับให้ลูกจ้างต่างชาติเหล่านั้นมีสิทธิ์เบิกเงินที่สมทบทุนออกมาได้เมื่ออายุมากถึง 58 ปี ทำให้เกิดความลำบากกับคนต่างชาติ ที่ต้องกลับประเทศก่อนอายุถึงกำหนดที่จะเบิกเงินคืน

อินเดียประสบความสำเร็จในการเจรจาทำความตกลงประกันสังคมกับหลายประเทศแล้ว ซึ่งคนที่ได้ประโยชน์ก็คือคนทำงานอินเดียที่ทำงานในประเทศคู่เจรจา ส่วนคนทำงานต่างประเทศที่อยู่ในอินเดียก็จะได้รับประโยชน์เช่นกัน เพราะจะได้รับการยกเว้นจากกฎหมายประกันสังคมของอินเดีย สำหรับไทย อยู่ระหว่างการหารือเรื่องนี้ระหว่างหน่วยงานภายใน

คณิน บุญญะโสภัต

รายงานจากกรุงนิวเดลี

20 พฤศจิกายน 2555