อาหารไทยบุกอินเดีย : ควรปรับเปลี่ยนแต่อย่าให้เพี้ยนรสชาติ

โดย พิศาล มาณวพัฒน์

        คน ไทยเหมือนคนอินเดียหลายอย่าง เพราะเรารับศาสนา ความเชื่อ พิธีกรรม วัฒนธรรมและภาษามาจากอินเดียจนคนไทยหลายคนนึกว่าเป็นของไทยเองก็มีอย่าง เรื่องอาหารการกิน ทั้งไทยและอินเดียต่างมีความมั่นใจ ภูมิใจสูงในอาหารของตนเรียนได้ว่า ยากดีมีจน จะอยู่แห่งไหนของโลกอาหารหลักก็ยังเป็นกับแกงและแป้งโรตีกับแกงของตนอยู่

        อาหาร ไทย แม้จะได้รับความนิยมทั่วโลก จนมีหลายร้านที่บุกชั้นเทียบเท่าร้านอาหารฝรั่งหรูเลิศในลอนดอน บรัสเซลส์และกรุงเทพฯ แต่ก็ยังมัดใจคนอินเดียได้น้อยเมื่อเทียบกับคนญี่ปุ่นหรือชาติตะวันตก แม้ว่าไทยจะได้รับคะแนนนิยมเป็นประเทศที่น่าท่องเที่ยวอันดับหนึ่งของชาว อินเดีย และปีกลายมีนักท่องเที่ยวอินเดียไปไทยกว่าหนึ่งล้านคนแล้วก็ตาม นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ของอินเดียเมื่อมาถึงไทยก็ยังนิยมหาอาหารอินเดียทาน บางคนเอาลุกๆ ไปด้วยถึงกับเตรียมอาหารจากบ้านใส่กระเป๋าเดินทางไปด้วย

        ฟัง แล้วอย่าไปวิจารณ์หรือเสียดายโอกาสแทนชาวอินเดียเหล่านี้ที่มาถึงบ้านเรา แล้วยังไม่อยากชิมรสอาหารไทยเลอเลิศ เพราะคนไทยที่ไปเที่ยวอินเดียก็ใช่ย่อย ต่างพกพาอาหารสด/บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ถ้าเป็นทัวร์สังเวชนียสถานก็พกพาแม่ครัวไปด้วย บางคนพกแม้แต่น้ำเปล่าไปก็ยังมีให้เห็นอันที่จริงคนอินเดียที่มีฐานะและชอบ เดินทาง ต่างนิยมชอบอาหารไทย แต่เมื่อคิดเป็นสัดส่วนกับประชากรพันกว่าล้านคนก็ยังนับว่าน้อยอยู่ เหตุผลแรกคือ คนอินเดียหลงรักอาหารของตนอย่างจริงจังและจริงๆ ทานได้ทุกวันทุกมื้อไม่มีวันเบื่อหน่าย งานเลี้ยงแต่งงานมโหฬาร ก็หนักที่อาหารอินเดียเหตุผลที่สองมาจากค่านิยมการใช้ชีวิตของชาวอินเดีย กล่าวคือ จะทานอาหารที่แม่บ้านเป็นผู้เตรียม ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจว่า ตามท้องถนนในเมืองอินเดียจะมีร้านอาหารน้อย ยิ่งนอกเมือง ระหว่างเมืองแทบจะหาไม่ได้ อย่าได้นึกถึงข้าวต้มรอบดึก อาหารโต้รุ่งแบบบ้านเราเป็นอันขาด คนมีสตางค์จะพาครอบครัวทางอาหารในโรงแรมหรูโดยเฉพาะในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ ซึ่งอาหารยอดนิยมก็ยังคงเป็นอาหารอินเดีย ตามมาด้วยอาหารจีนและอิตาเลียน นอกจากนนี้ คนอินเดียจะเป็นผู้บริโภคที่คิดถึงความคุ้มค่าเป็นหลัก ดังนั้น หากจะออกไปทานอาหารนอกบ้านที่ไม่ใช่อาหารอินเดีย ก็จะเลือกร้านที่เสนออาหารแบบบุฟเฟต์ คือมีให้เลือกทั้งฝรั่ง จีน ไทย ญี่ปุ่นและอินเดีย

        โรงแรม หรูระดับห้าดาวที่พร้อมจะลงทุนเพื่อให้อาหารมีความน่าเชื่อถือ ก็จะจ้างพ่อครัวชาวจีน อิตาเลียน ไทย เป็นกีกประจำ ยุคนี้คนไทยเก่งมากยิ่งขึ้น สามารถไปทำงานต่างประเทศ เช่นในอินเดียในฐานะเชฟอาหารไทย หรือแม้กระทั่งอาหารญี่ปุ่นก็มีให้เห็นมากขึ้น เหตุผลสุดท้ายและเป็นโจทย์ใหญ่ที่หน่วยงานไทยต้องการผลักดันให้อาหารไทยบุก อินเดียสำเร็จ ต้องขบคิดหาคำตอบให้ได้คือ ชาวอินเดียกว่าครึ่งประเทศเป็นมังสวิรัติ บางกลุ่มเช่นที่นับถือศาสนาเชน จะเป็นมังสวิรัติ บางกลุ่มเช่นที่นับถือศาสนาเชน จะเป็นมังสวิรัติแบบสุดโต่ง ไม่ทานผักที่อยู่ในดินทุกชนิด อีกทั้งชาวอินเดียดดยทั่วไปไม่ชอบเครื่องปรุงอาหารไทยบางชนิด เช่น น้ำปลา กระเทียม ใบกะเพรา พอๆ กับคนไทยหลายคนไม่ชอบกลิ่นเครื่องเทศบางชนิดของอินเดีย

        จาก คำยืนยันของเชฟไทยในอินเดีย อาหารไทยที่เป็นที่นิยมของชาวอินเดีย คือแกงเขียวหวานไก่/เจ ผัดไทยเจ/กุ้ง ส้มตำเจ ต้มยำกุ้ง/ต้มยำเจ แกงเผ็ดไก่ ผัดกระเพราไก่/กุ้ง (ใช้โหระพาแทนกะเพรา) หากพ่อครัวเปฌนชาวอินเดียก็จะปรุงออกมามีรสชาติที่ไม่เป็นไทยแต่ถูกปากคน อินเดีย ชาวอินเดียผู้นิยมอาหารไทยก็ยังชินกับข้าวบาสมาติที่ยาวและร่วยมากกว่าข้าว หอมมะลิของไทยที่คนอินเดียเห็นว่า มียางเหนียวเกินไป

        ดัง นั้นยุทธวิธีอาหารไทยบุกอินเดีย จึงต้องนำปัจจัยข้างต้นมาศึกษา เพื่อการปรับเปลี่ยน แต่ไม่เปลี่ยนรสชาติ มิฉะนั้นอาหารไทยก็จะกลฃายเป็นสภาพคล้ายๆ อาหารจีนในอินเดียคือ เพี้ยนจากอาหารจีนที่เราคุ้นเคย แต่ถูกปากถูกใจคนอินเดีย

        ยุทธวิธี นำอาหารไทยบุกอินเดียประการแรกคือ การศึกษาอุปนิสัย รสนิยมผู้บริโภคแล้วตอบโจยฃทยืเหล่านี้ให้ตรงมากยิ่งขึ้น ที่สำคัญที่สุดคืออาหารไทยในอินเดียต้องมีเมนูเป็นมังสวิรัติ ใช้เครื่องปรุงที่ผู้บริโภคอินเดียยอมรับได้

        สถานทูตไทย ณ กรุงนิวเดลี จึงเสนอโครงการขอสนับสนุนงบประมาณจากงบยุทธศาสตร์ “ครัวไทยสู่ครัวโลก” เพื่อ จ้างเชฟชั้นนำด้านอาหารไทยเดินสายไปภาคต่างๆ ของอินเดีย พบปะทั้งเชฟไทยและเชฟอินเดียเพื่อหาข้อสรุป และสร้างสรรค์เมนูอาหารไทยทั้งจานแรกของซุป ยำ ทานเล่น ไปจนถึงจานหลัก หลายหลาก ที่มีรสชาติเป็นไทย หน้าตาสีสีนดลใจผู้บริโภคอินเดียในกลุ่มเป้าหมาย คือเศรษฐีและคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ รวมแล้วก็เหยียบร้อยล้านคน

        จาก นั้นก็จับมือกับโรงแรมหรูที่มีเชฟไทย จัดเทศกาลอาหารไทยเจเป็นแคมเปญทั่วประเทศ มืมืออาชีพเขียนประชาสัมพันธ์ ออกข่าวตามนิตยสารไลฟสไตล์รุ่นใหม่ ด้านอาหารสุขภาพและท่องเที่ยวเพื่อสร้างกระแสทุกเมืองใหญ่แบบสอดรับกันใน ช่วงหนาวที่เศรษฐีอินเดียชอบไปงานนอกบ้าน

        ผล ของโครงการที่เป็นรูปธรรมคือ อาหารไทยที่เป็นมังสวิรัติจะได้รับการตอบรับจากชาวอินเดียอย่างแพร่หลายทั่ว ประเทศ และหนังสือเมนูอาหารไทยฉบับเน้นสไตล์มังสวิรัติจะได้รับการเผยแพร่หลายทั่ว ประเทศ และหนังสือเมนูอาหารไทยฉบับเน้นสไตล์มังสวิรัติจะได้รับการเผยแพร่ตามร้าน อาหารไทยในบ้านเราที่อยากได้ลูกค้าที่เป็นนักท่องเที่ยวอินเดียเข้าร้านหรือ โรงแรมตน หรือเสริ์ฟในเครื่องของบริษัมสายการบินไทยที่บินไปอนเดีย เมนูที่เลือกยังสามารถรองรับแผนการส่งเสริมผัก ผลไม้ไทยสู่โรงแรมห้าดาว เช่น ยำส้มโอ ยำผลไม้ไทย ซอสหรือน้ำพริกมะขาม ตลอดจนของหวานหรือเครื่องดื่มที่เน้นใช้ลำใย ตะไคร้ มะตูม ฯลฯ

       คน อินเดียมีความเชื่อชอบไทยว่าเป็นประเทศน่าท่องเที่ยวเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว อินเดียนับวันจะมีชนชั้นกลางที่มีพลังอำนาจการซื้อมากขึ้นปีละหลายล้านคน หากจะลงทุนการรุกทางวัฒนธรรมของอาหารไทยที่ท้าทายและยังเกิดผลคุ้มค่า ก็คงไม่มีประเทศใดที่น่าช่วยกันผลักดันเท่าอินเดีย

       เมื่อร้านอาหารไทย รสชาติไทย แพร่หลายในอินเดีย คนไทยที่ไปเที่ยวอินเดียจะได้เลิกพกบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปมาต้มทานในห้องโรงแรมเสียที