ญี่ปุ่น ผู้นำด้านเเศรษฐกิจในโลกยุคดิจิตอล สิงคโปร์ หนึ่งในประเทศที่ขึ้นชื่อว่าทำการค้าเก่งที่สุดในโลก ฮ่องกง ศูนย์กลางการเงินเอเชีย ไต้หวัน หนึ่งในเสือเศรษฐกิจเอเชียที่เป็นตัวแปรสำคัญในการดุลอำนาจจีนแผ่นดินใหญ่กับสหรัฐอเมริกา จุดกำเนิดของประเทศและเขตอาณาเหล่านี้ล้วนเริ่มต้นจากการเป็น “เกาะ” กลางทะเลที่มีทรัพยากรอันจำกัดและมีเงื่อนไขทางธรรมชาติที่โหดร้าย หากแต่ปัจจุบันจีนแผ่นดินใหญ่กำลังให้ความสำคัญกับเกาะแห่งหนึ่ง โดยหมายมั่นปั้นมือที่จะให้พื้นที่กลางทะเลแห่งนี้กลายเป็นอีกหนึ่งในเมืองเศรษฐกิจสำคัญในระดับภูมิภาคในอนาคต

หลังมีการเสนอนโยบายในที่ประชุมระดับชาติในปี 2547 เรื่อง “การสนับสนุนให้มณฑลฝูเจี้ยนเร่งมือสร้างเขตเศรษฐกิจเลียบชายฝั่งทะเลตะวันตกของช่องแคบไต้หวัน” หรือเขตห่ายซี รัฐบาลกลางจีนต้องใช้ระยะเวลากว่า 5 ปี ในการพิจารณาข้อได้เสียก่อนจะอนุมัตินโยบายดังกล่าว ซึ่งนโยบายนี้กำลังนำความเปลี่ยนแปลงมาสู่มณฑลฝูเจี้ยนอย่างคาดไม่ถึง เกาะเล็กเกาะน้อยที่ห่างไกลความเจริญของมณฑลฝูเจี้ยนกลับมามีชีวิตชีวาดังเช่นในอดีตอีกครั้งหลังจากรัฐบาลกลางสนับสนุนการสร้างเส้นทางรถไฟ High Speed เชื่อมต่อเมืองชายฝั่งทะเลตั้งแต่เหนือจรดใต้ บวกกับนโยบายความร่วมมือในมิติต่างๆระหว่างจีนแผ่นดินใหญ่กับไต้หวันที่มีแนวโน้มชัดเจนมากขึ้นก็กลายเป็นอีกหนึ่งในตัวเร่งสำคัญ

ในนโยบายการจัดตั้งเขตห่ายซี รัฐบาลกลางจีนได้กำหนดว่าจะผลักดันการตั้งเขตศุลกากรพิเศษระหว่างช่องแคบไต้หวันไว้บนเกาะใดเกาะหนึ่งของฝูเจี้ยน และเน้นย้ำว่าเกาะแห่งนั้นต้องเป็น “เกาะผิงถาน” (平潭) เท่านั้น

ผิงถาน เป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของฝูเจี้ยนซึ่งอยู่ภายใต้การปกครองของนครฝูโจว มีขนาดใหญ่กว่าฮ่องกง และเซี่ยเหมิน(เขตเศรษฐกิจพิเศษของจีนในฝูเจี้ยน) 2 เท่า มีระยะห่างจากไต้หวัน 68 ไมล์ทะเล(เป็นพื้นที่ของจีนแผ่นดินใหญ่ที่ตั้งอยู่ใกล้กับเกาะไต้หวันมากที่สุด) การสนับสนุนการพัฒนาเกาะผิงถานของรัฐบาลกลางจีน ส่งผลให้นักลงทุนจากทั้งในและต่างประเทศต่างจับตามองเกาะที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 5 ของจีนแห่งนี้อย่างกระชั้นชิดขนาดที่ว่าหลังมีการประกาศนโยบายห่ายซีเพียง 1 สัปดาห์ มีกลุ่มการลงทุนจากไต้หวันขนาดใหญ่ 3 กลุ่ม เข้ามาสำรวจเกาะแห่งนี้ในทันที ปรากฏการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นกับเกาะผิงถานทำให้นักวิชาการจากหลายสถาบันให้ความเห็นว่าเมืองแห่งนี้อาจจะเป็น “นิว เซินเจิ้น” ของจีนในอนาคต เนื่องจากมีเงื่อนไขและสภาพแวดล้อมที่คล้ายคลึงกัน หากมีนโยบายการพัฒนาที่ชัดเจน เมืองท่าที่รองรับเรือบรรทุกสินค้าจากไต้หวันมากที่สุดของจีนแผ่นดินใหญ่ในยุค 80 ของศตวรรษที่ 20 แห่งนี้จะกลับมาเฟื่องฟูดังเช่นอดีตอีกครั้ง

ความสำเร็จของเซินเจิ้นในฐานะที่เป็นหนึ่งในเมืองเลียบชายฝั่งทะเลที่เริ่มจากศูนย์ไปสู่การเป็นที่ยอมรับของสังคมโลกกำลังทำให้เกิดกระแส “การพัฒนาแบบเซินเจิ้น” ขึ้นในจีน รัฐบาลกลางจีนหวังว่าการพัฒนาในรูปแบบนี้จะเกิดขึ้นอีกครั้งกับเกาะผิงถาน

เมื่อ 30 ปีก่อน เซินเจิ้นเป็นเพียงแค่หมู่บ้านชาวประมงเล็กๆ ที่ยังห่างไกลความเจริญ หากแต่มีความได้เปรียบในด้านยุทธภูมิในฐานะที่เป็นเมืองที่ตั้งอยู่ใกล้กับฮ่องกงมากที่สุดของจีนแผ่นดินใหญ่ ถึงแม้เซินเจิ้นจะไม่ใช่เกาะแต่ทำหน้าที่เปรียบเสมือนเมืองหน้าด่านในการรองรับความเจริญของฮ่องกง ขณะที่ เกาะผิงถานซึ่งถูกวางเป้าให้เป็นหนึ่งในเมืองที่รองรับความเจริญจากไต้หวันของฝูเจี้ยนมีข้อได้เปรียบกว่าเซินเจิ้นในอดีตอย่างมาก เนื่องด้วยมีขนาดภูมิประเทศที่จำกัดซึ่งจะสามารถควบคุมและพัฒนาได้อย่างคล่องตัวกว่า

สิ่งแรกที่จีนให้ความสำคัญในการพัฒนาพื้นที่ทุกแห่งในประเทศ คือ การคมนาคม เกาะผิงถานแต่เดิมจะเชื่อมต่อกับจีนแผ่นดินใหญ่ได้เพียงแค่การคมนาคมทางน้ำ แต่ในอนาคตอันใกล้จะมีการเปิดใช้สะพานข้ามทะเลความยาวกว่า 4,976 ม. เชื่อมต่อกับนครฝูโจวบนแผ่นดินใหญ่ หากสะพานแห่งนี้เปิดใช้อย่างเป็นทางการในปี 2554 เชื่อว่าการลำเลียงสินค้าไปมาระหว่างฝูเจี้ยนกับไต้หวันจะหันกลับมาใช้ประโยชน์จากท่าเรือผิงถานเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ผิงถานยังเป็นหนึ่งในตัวเลือกลำดับต้นๆ ของรัฐบาลกลางจีนในการสร้างอุโมงค์ใต้ทะเลความยาว 150 กม. ไปยังไต้หวันอีกด้วย

การพัฒนาแบบก้าวกระโดดของเกาะผิงถาน และการประกาศตั้งเขตการลงทุนของชาวไต้หวันบนเกาะผิงถานในช่วงกลางปี 2552 ส่งผลให้ราคาที่ดินบนเกาะที่มีประชากรเพียง 130,000 คนแห่งนี้พุ่งพรวดสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ โดยในช่วงระยะเวลาเพียง 2 เดือนตั้งแต่ก.ค.-ก.ย. 2552 ที่ผ่านมา ราคาที่อยู่อาศัยโดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 3,000 หยวน/ตร.ม. เพิ่มขึ้นเป็น 5,000 – 5,900 หยวน/ตร.ม. กล่าวได้ว่า “นโยบาย” คือสิ่งสำคัญที่ทำให้เกิดปรากฎการณ์ต่างๆขึ้นมา

ปัจจุบัน กระแสการลงทุนจากภายนอกบนเกาะผิงถานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในเดือนก.ย.-กลางเดือนพ.ย. 2552 ที่ผ่านมา มีกิจการภายในประเทศของจีนเข้าไปลงทุนในเกาะผิงถานทั้งสิ้น 36 ราย ยอดเงินลงทุนรวม 202 ล้านหยวน หรือคิดเป็น 9.27 เท่าจากช่วงระยะเวลาเดียวกันของปี 2551 ขณะที่กิจการการลงทุนจากไต้หวันมีปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องซึ่งเป็นผลมาจากมาตรการการอำนวยสิทธิประโยชน์ด้านที่ดิน ภาษี เงินทุน และต้นทุนประกอบการอื่นๆ แต่ที่น่าสนใจคือ นักลงทุนจากประเทศเพื่อนบ้านของไทยอย่างบริษัทในเครือ Temasek ของสิงคโปร์ได้ก้าวเข้ามาแสวงหาโอกาสในผิงถานแล้ว โดยลงทุนในโครงการการพัฒนาด้านการท่องเที่ยว (รีสอร์ทพักร้อน สถานที่ท่องเที่ยว ฯลฯ) และสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน ซึ่งรัฐบาลจีนหวังที่จะนำประสบการณ์การบริหารและการพัฒนา “เกาะ” ของสิงคโปร์มาสู่ผิงถานด้วย

ถึงแม้ว่าในปัจจุบัน ผิงถานยังไม่สามารถเทียบเคียงได้กับความเป็น “นิว เซินเจิ้น” และยังห่างชั้นกับเกาะที่มีชื่อเสียงดังที่กล่าวในข้างต้น แต่นโยบายที่ชัดเจนของรัฐบาลกลางจีนจะเป็นตัวสะท้อนให้เห็นถึงแนวโน้มความเป็นไปได้ในระยะยาว ความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นระหว่างจีนแผ่นดินใหญ่กับไต้หวันจะนำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงอย่างมหาศาลของฝูเจี้ยน การตั้งให้เซินเจิ้นเป็นจุดรองรับการพัฒนาของฮ่องกงมีความแตกต่างอย่างชัดเจนกับการตั้งให้เกาะผิงถานหรือมณฑลฝูเจี้ยนทั้งมณฑลเป็นจุดรองรับความเจริญของไต้หวันทั้งแง่ของขนาดพื้นที่ โครงสร้างเศรษฐกิจและสังคม และข้อได้เปรียบอื่นๆ ดังนั้นการพัฒนาด้วยแบบฉบับของผิงถานจึงเป็นสิ่งที่น่าจับตามองอย่างยิ่ง

จัดทำโดย วิรุฬ ทัศญาณ ศูนย์ข้อมูลธุรกิจไทยในจีน ณ เมืองเซี่ยเหมิน

แหล่งข้อมูล

• ข่าวเรื่อง Fujian\'s Pingtan becomes hot spot for Taiwan investors นสพ.China daily วันที่ 2 ธันวาคม 2552
• บทความเรื่อง平潭实验区，下一个深圳? นสพ.ห่ายเสียตูซื่อป้าว(海峡都市报) วันที่ 7 ก.ย.2552
• www.pingtan.net