"เงินหยวนไปไกลทั่วโลก” เป็นเป้าหมายหนึ่งที่รัฐบาลจีนต้องการใช้เขตการค้าเสรีเซี่ยงไฮ้เป็นเวทีทดลองผลักดันนโยบายดังกล่าว โดยเมื่อเร็ว ๆ นี้ ธนาคารประชาชนจีนสำนักงานใหญ่นครเซี่ยงไฮ้ได้จัดพิธีเปิดตัวบริการชำระเงินหยวนข้ามพรมแดนโดยองค์กรชำระเงินบุคคลที่ 3 (3^rd party payment firms) ในเขตการค้าเสรีเซี่ยงไฮ้แล้ว นับว่าเป็นพัฒนาการก้าวใหม่ที่ส่งเสริมให้เงินหยวนมีบทบาทในเวทีโลกมากขึ้น

เปิดตัวบริการใหม่.. ใช้เงินหยวนชำระข้ามพรมแดน

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องระบุว่า บริการชำระเงินหยวนข้ามพรมแดนโดยองค์กรชำระเงินบุคคลที่ 3 คือ การที่องค์กรชำระเงินอาศัยระบบอินเทอร์เนตในการทำหน้าที่เป็นตัวกลางให้บริการเคลื่อนย้ายเงินหยวนตามยอดซื้อขายจริงระหว่างผู้ชำระเงินและผู้รับเงินที่อยู่ทั้งในจีนและต่างประเทศ โดยหากองค์กรชำระเงินที่จดทะเบียนในนครเซี่ยงไฮ้ รวมถึงองค์กรชำระเงินนอกพื้นที่เซี่ยงไฮ้ ได้ทำการจดทะเบียนบริษัทสาขาย่อยในเขตการค้าเสรีเซี่ยงไฮ้ พร้อมทั้งได้รับใบอนุญาตทำธุรกรรมชำระเงินผ่านระบบอินเทอร์เนต ก็จะสามารถเปิดให้บริการชำระเงินหยวนข้ามเขตแดนดังกล่าวได้

ล่าสุดเมื่อวันที่ 18 ก.พ. 2557 สถาบันการเงิน 5 แห่งในนครเซี่ยงไฮ้ร่วมกับบริษัทตัวแทนชำระเงินผ่านระบบอินเทอร์เนตได้เข้าร่วมพิธีลงนามความร่วมมือเปิดให้บริการชำระเงินหยวนข้ามเขตแดนโดยองค์กรชำระเงินบุคคลที่ 3 ภายในเขตการค้าเสรีเซี่ยงไฮ้ ซึ่งประกอบด้วย 1) Bank of China ร่วมกับ 99 Bill Corporation（快钱公司）2) Industrial & Commercial Bank of China ร่วมกับ Shengpay（盛付通）3) China Construction Bank ร่วมกับ China UnionPay（银联支付）4) China Merchants Bank ร่วมกับ All In Pay（通联）และ 5) China Minsheng Bank ร่วมกับ Dongfang Electronics（东方电子）

ทั้งนี้ ภายหลังการจัดพิธีเปิดบริการดังกล่าว ธนาคารประชาชนจีนสำนักงานใหญ่นครเซี่ยงไฮ้ก็ได้ทำการเผยแพร่เอกสารแนะนำเกี่ยวกับการชำระเงินหยวนข้ามเขตแดนเป็นที่เรียบร้อยแล้วเช่นกัน ซึ่งนอกจากจะเป็นการเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้ที่สนใจใช้บริการแล้ว ยังเป็นการส่งเสริมให้การดำเนินงานดังกล่าวมีประสิทธิภาพมากขึ้นอีกทางหนึ่งด้วย

พอแล้วกับเงินดอลลาร์ฯ .. หันมาใช้เงินหยวนครบวงจร

เดิมทีการซื้อสินค้าจากเว็บไซต์ต่างประเทศในจีน จำเป็นต้องใช้เงินสกุลดอลลาร์สหรัฐหรือสกุลยูโรเป็นสื่อกลางสำคัญในการซื้อขาย โดยสินค้าต่างๆ จะถูกกำหนดราคาขายเป็นสกุลเงินดังกล่าว อย่างไรก็ดี แม้ว่าผู้ซื้อในจีนจะชำระเงินค่าสินค้าเป็นเงินหยวนให้ผู้ขายโดยมีบริษัทรับชำระเงินผ่านระบบอินเทอร์เนตเป็นตัวกลาง (อาทิ PayPal) แต่บริษัทดังกล่าวก็จะต้องทำการแปลงค่าเงินหยวนเป็นดอลลาร์สหรัฐหรือยูโรก่อนที่จะชำระให้แก่ผู้ขาย โดยคิดอัตราแลกเปลี่ยนตามสถานการณ์จริงในวันที่มีการซื้อขาย ซึ่งจะส่งผลให้ค่าสินค้าที่ผู้ซื้อต้องชำระเงินจริงเปลี่ยนแปลงไปตามช่วงเวลาที่ต่างกัน

ทั้งนี้ หลังจากกำหนดให้เปิดบริการชำระเงินหยวนข้ามพรมแดนแล้ว การซื้อสินค้าจากเว็บไซต์ต่างประเทศจะมีเงินหยวนเป็นสื่อกลางสำคัญในการซื้อขายแทนเงินดอลลาร์สหรัฐหรือเงินยูโร กล่าวคือ ราคาขายของสินค้าจะถูกกำหนดเป็นเงินหยวน ผู้ซื้อชำระเงินค่าสินค้าด้วยเงินหยวน และผู้ขายจะได้รับเงินค่าสินค้าเป็นเงินหยวนด้วยเช่นกัน ซึ่งการดำเนินการดังกล่าวจะมีส่วนช่วยกระตุ้นให้เงินหยวนมีบทบาทในการซื้อขายระหว่างประเทศมากขึ้น พร้อมทั้งช่วยให้ผู้ซื้อสามารถลดความสูญเสียทางการเงินที่อาจเกิดขึ้นจากอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา

ล่าสุด China UnionPay ซึ่งร่วมมือกับ China Construction Bank ได้เตรียมความพร้อมสำหรับให้บริการชำระเงินหยวนข้ามพรมแดนแล้ว โดยได้ร่วมมือกับ Enjoy Wine เว็บไซต์จำหน่ายไวน์องุ่นของฮ่องกง ซึ่งในขณะนี้ได้เสนอขายสินค้าในเว็บไซต์เป็นเงินหยวน และพร้อมรับเงินค่าสินค้าเป็นเงินหยวนจากผู้ซื้อในจีนผ่าน China UnionPayนอกจากนี้ 99 Bill Corporation ก็ได้ร่วมมือดำเนินการในลักษณะดังกล่าวกับเว็บไซต์ www.tradevan.com.tw ของไต้หวันแล้วเช่นกัน

เงินหยวนก้าวไกล.. ก้าวใหม่ที่ท้าทาย

ผลจากการจัดอันดับสกุลเงินที่นิยมใช้ระหว่างประเทศมากที่สุดในช่วงเดือน ธ.ค. 2556 ระบุว่า เงินหยวนเป็นสกุลเงินที่ใช้เป็นสื่อกลางในการชำระเงินระหว่างประเทศมากเป็นอันดับ 8 ของโลก เชื่อว่าการกำหนดให้มีบริการชำระเงินหยวนข้ามพรมแดนโดยองค์กรชำระเงินบุคคลที่ 3 ภายใต้เขตการค้าเสรีเซี่ยงไฮ้ จะมีส่วนช่วยเพิ่มบทบาทความสำคัญให้แก่เงินหยวนในเวทีโลกด้วยเช่นกัน

ทั้งนี้ ความท้าทายที่สำคัญของการดำเนินนโยบายเปิดให้บริการชำระเงินหยวนข้ามพรมแดนดังกล่าว อาทิ (1) การหารือให้บริษัทคู่ค้า/คู่ร่วมมือในต่างประเทศยอมรับที่ใช้สกุลเงินหยวนเป็นสื่อกลางในการทำธุรกรรมระหว่างประเทศ โดยหากบริษัทในต่างประเทศยินดีที่จะใช้สกุลเงินหยวนแล้ว ก็จำเป็นจะต้องเปิดบัญชีธุรกรรมเงินหยวนกับธนาคารในประเทศตนเอง (2) การกำหนดราคาสินค้าเป็นเงินหยวน โดยบริษัทผู้ขายมีอำนาจกำหนดราคาโดยตรงตามการวิเคราะห์แนวโน้มของค่าเงินหยวน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อต้นทุนสินค้าของผู้ซื้อในจีนได้ หากบริษัทผู้ขายกำหนดราคาเกินกว่าอัตราแลกเปลี่ยนจริง (เช่น อัตราแลกเปลี่ยน 1 ดอลลาร์สหรัฐเท่ากับ 6.1 หยวน แต่หากผู้ขายกำหนดราคาสินค้าที่อัตราแลกเปลี่ยน 6.5 หยวน ก็จะทำให้ผู้ซื้อต้องแบกรับต้นทุนสินค้าสูงกว่าความเป็นจริง)

ปัจจุบัน การดำเนินนโยบายเปิดให้บริการชำระเงินหยวนข้ามพรมแดนอยู่ระหว่างช่วงที่จีนเริ่มต้นบุกเบิกความร่วมมือกับบริษัทในต่างประเทศ ซึ่งธุรกิจของไทยต่างๆ อาทิ ธุรกิจการบินระหว่างประเทศ ธุรกิจการโรงแรม และธุรกิจการค้าระหว่างประเทศ เป็นต้น ก็อาจมีโอกาสร่วมมือกับบริษัทผู้แทนชำระเงินหยวนข้ามพรมแดนตามที่กล่าวไว้ข้างต้นได้เช่นกัน อย่างไรก็ดี ยังคงจำเป็นต้องประเมินความพร้อมของธุรกิจตนเอง พร้อมทั้งศึกษาทำความเข้าใจในรายละเอียด และติดตามผลการดำเนินนโยบายอย่างต่อเนื่อง

-------------------------------------

จัดทำโดย นายโอภาส เหลืองดาวเรือง และนายชิษณุพงศ์ ธนูทอง (นปร. 6)
ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ประจำสถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้
ข้อมูลอ้างอิง : 1) http://finance.sina.com.cn หัวข้อ “跨境人民币支付利好海淘” วันที่ 3 มีนาคม 2557
                   2) http://finance.people.com.cn หัวข้อ “自贸区推金融细策 跨境人民币支付业务开闸” วันที่ 19
                       กุมภาพันธ์ 2557
                   3) นสพ. China Daily ฉบับวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2557 หัวข้อ “FTZ launches cross-border Yuan payment”
ภาพประกอบโดย : http://www.fecn.net , http://www.chinairn.com , http://www.creditcard.com.cn และ http://images.21so.com