ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์ กระทรวงการต่างประเทศ ได้รับรายงานที่น่าสนใจจากสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงพริทอเรีย (ประเทศแอฟริกาใต้) ซึ่งอ้างอิงข้อมูลจากบทสัมภาษณ์ของ ดร. Rob Davies (รัฐมนตรีการค้าและอุตสาหกรรมแอฟริกาใต้) ที่ปรากฏในรายงานข่าวใน Business Day หนังสือพิมพ์ชั้นนำของแอฟริกาใต้ เกี่ยวกับการประกาศใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมการลงทุนฉบับใหม่ของแอฟริกาใต้ปี 2557 รวมทั้งท่าทีของสหภาพยุโรปเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติฯ ดังกล่าว จึงขอนำมาเผยแพร่ต่อ ณ ที่นี้

     สหภาพยุโรป ซึ่งเดิมไม่พอใจที่แอฟริกาใต้ตัดสินใจยกเลิกความตกลงส่งเสริมและคุ้มครองการลงทุนทวิภาคีกับประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปแต่เพียงฝ่ายเดียว ได้เปลี่ยนท่าทีมาสนับสนุนข้อบทสำคัญในร่างพระราชบัญญัติฯ ซึ่งอาจเป็นสิ่งยืนยันท่าทีของแอฟริกาใต้ที่ประสงค์จะปรับปรุงระบอบการคุ้มครองการลงทุนภายในประเทศให้มีความทันสมัย

     วัตถุประสงค์หนึ่งของร่างพระราชบัญญัติฯ คือ การสร้าง Policy Space สำหรับรัฐบาลแอฟริกาใต้ที่จะใช้นโยบายที่เป็นผลประโยชน์ของแอฟริกาใต้ เพื่อหลีกเลี่ยงการพิพาทกับนักลงทุนต่างชาติว่าแอฟริกาใต้เปลี่ยนกฎเกณฑ์ด้านการลงทุนเพื่อบั่นทอนผลประโยชน์ของนักลงทุนต่างชาติ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัด คือ การคัดค้านโดยใช้กฎหมายโดยอาศัยสนธิสัญญาของบริษัท Philip Morris ซึ่งเป็นบริษัทข้ามชาติที่ผลิตบุหรี่และยาสูบของสหรัฐฯ เพื่อไม่ให้ถูกบังคับภายใต้กฎหมายภายในของออสเตรเลียที่ต้องการให้บรรจุภัณฑ์ซองบุหรี่เป็นแบบธรรมดา (plain packaging) ซึ่งบริษัท Philip Morris เห็นว่า ขัดกับความตกลงส่งเสริมและคุ้มครองการลงทุนทวิภาคีระหว่างทั้งสองประเทศ

     ในการประชุม World Economic Forum ที่เมืองดาวอส สวิตเซอร์แลนด์ เมื่อปลายเดือน มกราคม 2557 ดร. Davies ได้กล่าวกับ นาย Karl de Gutch (กรรมาธิการการค้าของสหภาพยุโรป) ว่า น่าสนใจที่สหภาพยุโรปกำลังถกประเด็นในเนื้อหาของสนธิสัญญาการคุ้มครองการลงทุนกับสหรัฐฯ ในการเจรจา new trans-Atlantic trade deal กับสหรัฐฯ

     จากรายงานของคณะกรรมาธิการยุโรปได้ผลักดันให้รวมข้อจำกัดอย่างเข้มงวดต่อความสามารถของนักลงทุนในการฟ้องร้องดำเนินคดีทางกฎหมายต่อรัฐบาลซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเจรจา

     ขณะนี้ คณะกรรมาธิการยุโรปกำลังหารือกับประเทศสมาชิกในเรื่องดังกล่าว เพื่อป้องกันมิให้นโยบายรัฐบาลที่ชอบด้วยกฎหมายถูกแทรกแซงโดยผลประโยชน์เฉพาะผ่านสนธิสัญญาฉบับใดก็ตาม

     Ms. Sandrea de Wet (Chief State Law Adviser ของแอฟริกาใต้) กล่าวว่า ร่างพระราชบัญญัติฯ ดังกล่าวเป็นการปรับระบบกฎหมายด้านการส่งเสริมและคุ้มครองการลงทุนของแอฟริกาใต้ให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากลและร่างพระราชบัญญัติฯ ได้ให้สิทธิพิเศษแก่รัฐบาลแอฟริกาใต้ในการปรับเปลี่ยนนโยบายที่เป็นผลประโยชน์ของแอฟริกาใต้ต่างจากความตกลงส่งเสริมและคุ้มครองการลงทุนทวิภาคีซึ่งมีผลผูกพันต่อภาคีทั้งสองฝ่าย โดยการเปลี่ยนแปลงใดๆ ต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสองฝ่ายเช่นกัน รวมทั้งการส่งปัญหาข้อพิพาทเข้าสู่การพิจารณาของศาลอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศอาจไม่เป็นผลดีต่อรัฐ เนื่องจากรัฐมิได้มีงบประมาณเพียงพอที่จะต่อสู้คดีกับบริษัทข้ามชาติ

     “เมื่อพระราชบัญญัติฯ ดังกล่าวมีผลใช้บังคับแล้ว แอฟริกาใต้ก็ไม่มีความจำเป็นต้องเจรจาจัดทำความตกลงส่งเสริมและคุ้มครองการลงทุนกับต่างประเทศอีกต่อไป เพราะถือว่าพระราชบัญญัติฯ ดังกล่าวเพียงพอแล้ว และรัฐบาลแอฟริกาใต้ก็จะไม่ถูกผูกพันให้ต้องเป็นคู่ความกับนักลงทุนต่างประเทศในคณะอนุญาโตตุลาการต่างประเทศ แต่ให้นักลงทุนใช้กระบวนการระงับข้อพิพาทของแอฟริกาใต้ ซึ่งความท้าทายของแอฟริกาใต้ คือ ทำอย่างไรจะให้ต่างชาติเชื่อถือในกระบวนการศาลภายในของแอฟริกาใต้ได้” สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงพริทอเรียให้ข้อมูล


ขอบคุณรูปภาพจาก : www.dek-d.com

รูปภาพที่เกี่ยวข้อง

•