ศูนย์ BIC ณ กรุงปักกิ่ง ขอสรุปความเคลื่อนไหวทางเศรษฐกิจจีนที่สำคัญระหว่างวันที่ 1 – 15 มกราคม 2558 ดังนี้

1. แผนงานเศรษฐกิจจีนปี 2558

- ทางการจีนยังคงเน้นการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2558 จะให้ความสำคัญกับ 1) การรักษาเสถียรภาพการเติบโตทางเศรษฐกิจ 2) การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี นวัตกรรม และอุตสาหกรรมใหม่ที่มีศักยภาพ 3) การพัฒนาการเกษตรให้มีความทันสมัย 4) การพัฒนาพื้นที่ภาคตะวันตกของจีนให้มีความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจ และ 5) การคุ้มครองและพัฒนาความเป็นอยู่ของประชาชน

- การปฏิรูปเศรษฐกิจกำลังนำไปสู่ความเปลี่ยนแปลงในหลายด้าน อาทิ พฤติกรรมผู้บริโภค การพัฒนาเทคโนโลยีชั้นสูง บทบาทของ SMEs และภาคเอกชนในเศรฐษกิจจีน การแข่งขันในตลาดที่เน้นการแข่งขันเชิงคุณภาพและนวัตกรรม เป็นต้น

2. GDP เศรษฐกิจจีนปี 2557

เมื่อต้นปี 2557 จีนได้ตั้งเป้าหมายอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) ที่ร้อยละ 7.5 อย่างไรก็ดี อัตราเฉลี่ยของ GDP ใน 3 ไตรมาสแรกอยู่ที่ร้อยละ 7.4 และหลายฝ่ายเห็นพ้องว่า GDP ในไตรมาสที่ 4/2557 น่าจะอยู่ที่ร้อยละ 7.4 ซึ่งจะทำให้ตัวเลขใกล้เคียงกับที่ทางการจีนกำหนดไว้ แต่ก็จะเป็นครั้งแรกใน 15 ปีที่ไม่สามารถเติบโตได้อย่างที่รัฐบาลจีนคาดหวังไว้ ทั้งนี้ ทางการจีนจะประกาศ GDP และตัวเลขเศรษฐกิจอื่นๆ ของปี 2557 อย่างเป็นทางการในวันที่ 20 ม.ค. 2558

3. การกระตุ้นเศรษฐกิจและการลงทุน

3.1 เมื่อต้นเดือน ม.ค. 2558 รัฐบาลจีนอนุมัติโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานกว่า 300 โครงการ มูลค่าประมาณ 7 ล้านล้านหยวนโดยหวังว่าจะสามารถช่วยประคับประคองภาวะเศรษฐกิจจีนให้มีเสถียรภาพในขณะที่เศรษฐกิจจีนชะลอตัวลง โดยโครงการดังกล่าวเน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานใน 7 สาขา อาทิ การคมนาคม พลังงานสะอาด โครงข่ายสารสนเทศ สาธารณสุข การให้บริการผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นสาขาที่ภาครัฐเห็นว่ามีความสำคัญต่อการพัฒนาของประเทศและคุณภาพชีวิตของประชาชน ทั้งนี้ คาดว่าในปีนี้ รัฐบาลจะดำเนินการอนุมัติอีกกว่า 100 โครงการ มูลค่ากว่า 3 ล้านล้านหยวน

3.2 เมื่อวันที่ 8 ม.ค. 2558 จีนประกาศลดขั้นตอนการขออนุมัติการลงทุนเพิ่มเติมอีก 18 ข้อ โดยทางการจีนหวังว่าจะสามารถช่วยส่งเสริมและสนับสนุนการลงทุนจากภาคเอกชนได้ ทั้งนี้ ตั้งแต่เดือน มี.ค. 2556 มีขั้นตอนต่างๆ กว่า 632 รายการ ซึ่งทางการจีนได้ยกเลิกหรือมอบหมายให้รัฐบาลท้องถิ่นเป็นผู้อนุมัติ

3.3 เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2558 ในการประชุมสภาแห่งรัฐ จีนได้ประกาศจัดตั้งกองทุนมูลค่า 4 หมื่นล้านหยวน (6.5 พันล้านดอลลาร์ สรอ.) เพื่อสนับสนุนวิสาหกิจหน้าใหม่ในอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโต โดยรัฐบาลหวังว่ากองทุนนี้จะสามารถเป็นทางเลือกและตอบสนองความต้องการทางการเงินของบริษัทขนาดเล็กและขนาดกลางเพื่อส่งเสริมและเพิ่มศักยภาพของบริษัทดังกล่าวในอุตสาหกรรมใหม่ที่จะสามารถช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจจีนต่อไปได้

4. หนี้สินของรัฐบาลท้องถิ่น

รัฐบาลกลางได้กำหนดให้รัฐบาลท้องถิ่นยื่นข้อมูลการกู้ยืมเงินและหนี้สินคงเหลือภายในวันที่ 5 ม.ค. 2558 และคาดว่าจะเปิดเผยข้อมูลดังกล่าวในช่วงเดือน มี.ค. 2558 ทั้งนี้ ณ เดือน พ.ค. 2555 หนี้สินของรัฐบาลท้องถิ่นอยู่ที่ 17.9 ล้านล้านหยวน (2.89 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) ซึ่งทางการจีนเห็นว่ายังอยู่ในระดับที่ควบคุมได้ อย่างไรก็ดี ทางการจีนได้เพิ่มมาตรการการควบคุมและตรวจสอบการกู้ยืมเงินของรัฐบาลท้องถิ่นและกำหนดให้มีการเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณชนเพื่อให้เกิดความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบได้

5. ค่าเงินหยวน

สำหรับปี 2558 มีการคาดการณ์ว่าเศรษฐกิจจีนที่ชะลอตัวลงจะส่งผลให้ค่าเงินหยวนอ่อนลงร้อยละ 2 เมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ

6. สถานการณ์การค้าระหว่างประเทศ

6.1 ในปี 2557 มูลค่าการส่งออกของจีนอยู่ที่ 14.39 ล้านล้านหยวน (2.39 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) เพิ่มขึ้นร้อยละ 4.9 จากปี 2556 ในขณะที่การนำเข้าลดลงร้อยละ 0.6 อยู่ที่ 12.04 ล้านล้านหยวน นักวิชาการมองว่า การปรับโครงสร้างทางเศรษฐกิจของจีนโดยเฉพาะโครงสร้างการส่งออกซึ่งจะเน้นการส่งออกสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เช่น รถไฟความเร็วสูง เทคโนโลยีสารสนเทศ เครื่องจักรที่ทันสมัย เป็นต้น จะทำให้จีนมีความได้เปรียบในการส่งออกและเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันในตลาดโลก

6.2 การเจรจาเขตเสรีการค้าระหว่างจีนกับต่างประเทศ

- อธ. กรมกิจการการค้า รวปท. และเศรษฐกิจ พณ. จีน กล่าวว่า จีนจะเร่งการเจรจาเขตเสรีการค้ากับประเทศต่างๆ ในปี 2558 โดยปัจจุบัน จีนได้ลงนามเขตเสรีการค้า จำนวน 12 ฉบับ เสร็จสิ้นการเจรจากับออสเตรเลียและเกาหลีใต้ อยู่ระหว่างการเจรจากับกลุ่มประเทศ GCC นอร์เวย์ ศรีลังกา ญี่ปุ่นและเกาหลีใต้สำหรับ RCEP และอาเซียนในการยกระดับ China – ASEAN FTA นอกจากนี้ อยู่ระหว่างพิจารณาการจัดตั้งเขตเสรีการค้ากับโคลัมเบีย อินเดีย เนปาล มัลดีฟส์ และประเทศหมู่เกาะแปซิฟิก อาทิ ฟิจี วานูอาตู และปาปัวนิวกินี

- อธ. เห็นว่า ความคืบหน้าการเจรจา Trans-Pacific Partnership (TPP) ที่มีสหรัฐฯ เป็นแกนนำ จะทำให้บรรยากาศการค้าระหว่างประเทศมีความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นซึ่งทำให้จีนต้องเร่งการเจรจาและลงนามความตกลงเขตเสรีการค้ากับประเทศต่างๆ ทั้งนี้ นักวิชาการจีนเห็นว่า TPP จะเพิ่มบทบาทของเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการส่งออกของจีนรวมถึงแผนการผลักดันเงินหยวนสู่สากล

6.3 นรม. จีนได้รับฉายา ‘Super Salesman of China’

ในปี 2557 นรม. หลี่ เค่อเฉียง ได้เดินทางเยือนต่างประเทศจำนวน 5 ครั้ง รวมทั้งสิ้น 13 ประเทศ และได้รับฉายา ‘Super Salesman of China’ สำหรับความสำเร็จในการเจรจาสรุปข้อตกลงทางการค้าสินค้าของจีน ได้แก่ รถไฟความเร็วสูง อุปกรณ์ 4G เทคโนโลยีสารสนเทศ พลังงานนิวเคลียร์ และอุปกรณ์และชิ้นส่วนทางด้านโครงสร้างพื้นฐาน เป็นต้น โดยมีมูลค่าการค้ารวมทั้งสิ้นกว่า 140 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ