กระทรวงการคลังจีนประกาศว่า จีนจะเริ่มทดลองเก็บ “ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT-增值税) แทนภาษีการค้า (营业税)ในภาคการขนส่งและภาคบริการบางประเภท” โดยจะลดอัตราการเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม “ในภาคขนส่งจาก 17% เหลือ 11% และ ภาคบริการบางสาขาจาก 13% เหลือ 6%” การปฏิรูปการจัดเก็บภาษีดังกล่าว จะเริ่มต้นในวันที่ 1 ม.ค. 2555 โดยนครเซี่ยงไฮ้จะเป็นเมืองนำร่องใช้มาตรการดังกล่าว หลังจากนั้นจะขยายไปสู่ทั่วประเทศ

นอกจากนี้ ยังจะมีการยกเว้น “ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนบริษัท (registration fees)” ในกรณีเริ่มก่อตั้งบริษัทขนาดเล็ก เริ่มใช้ตั้งแต่ต้นปีหน้าเป็นระยะเวลา 3 ปี รวมถึงยกเลิก “ค่าธรรมเนียมใบเรียกเก็บเงิน (invoice fees)” ด้วย

ด้านผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีอากรของนครเฉิงตู กล่าวว่า “ถ้าการปฎิรูปการจัดเก็บภาษีดังกล่าวเกิดขึ้นจริง จะส่งผลภาคอุตสาหกรรมมีกำไรเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว” เพราะการจัดเก็บภาษีที่ลดลง ทำให้ช่วยลดต้นทุนในภาคอุตสาหกรรม ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อราคาสินค้าที่สามารถปรับตัวลดลงตามกันไป และเป็นสิ่งที่ผู้บริโภคคาดหวังมากที่สุด

ปัจจุบัน การจัดเก็บ “ภาษีมูลค่าเพิ่ม” ควบคู่กับ “ภาษีการค้า” เสมือนเป็นการเก็บภาษีที่ซ้ำซ้อนและเป็นปัญหามาก ทำให้ภาคอุตสาหกรรมจำต้องแบกรับภาระต้นทุนที่สูง

จากผลการสำรวจผู้เป็นเจ้าของภาคอุตสาหกรรมในนครเฉิงตู พบว่า ส่วนใหญ่ค่อนข้างสนับสนุนให้มีการปฎิรูปการจัดเก็บภาษีในรูปแบบภาษีมูลค่าเพิ่มเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

หากมองถึงในส่วนการเก็บ “ภาษีการค้า” ของภาคอุตสากรรมที่เป็นอยู่ในขณะนี้ อัตราการเก็บนั้นขึ้นอยู่กับประเภทของธุรกิจ อาทิ ภาคการขนส่ง การก่อสร้าง ไปรษณีย์ และโทรคมนาคม จะเก็บที่3% ส่วนธุรกิจสนามกอล์ฟ สถานบันเทิง เก็บที่ 5-20% และในส่วนของการเก็บ“ภาษีมูลค่าเพิ่ม”เก็บที่ขั้นพื้นฐานที่ 17% และขั้นต่ำที่ 13%

อย่างไรก็ตาม หากมาตรการเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มแทนภาษีการค้าเกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมแล้ว ก็ยังไม่ทราบแน่ชัดถึงรายละเอียดที่เหมาะสมว่าอุตสาหกรรมใดจะมีรูปแบบการจัดเก็บภาษีอย่างไร ทว่าจากการคำนวณอย่างคร่าวๆ ทำให้ทราบว่า “หากเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มแทนการเก็บภาษีการค้า จะทำให้ภาคอุตสาหกรรมมีผลกำไรเพิ่มขึ้นถึง 50% ในทางกลับกันในกรณีที่บางอุตสาหกรรมประสบภาวะขาดทุนอยู่ ก็จะขาดทุนลดลงถึง 50%”

มาตรการปฎิรูปการจัดเก็บภาษีของทั้งรัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่นข้างต้น แสดงถึงความมุ่งมั่นในการกระตุ้นเศรษฐกิจของจีนด้วยการลดภาษี เป็นผลดีต่อภาคธุรกิจทั้งขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ทำสามารถลดต้นทุนอย่างเห็นได้ชัด

อีกทั้งยังเป็นผลดีต่อภาครัฐในการจัดระบบระเบียบการเก็บภาษีที่ชัดเจน มีประสิทธิภาพ และไม่ซ้ำซ้อนที่เกิดขึ้นระหว่างภาษีมูลค่าเพิ่มกับภาษีการค้า ตลอดจนขจัดปัญหารั่วไหลและการเก็บภาษีที่ไม่ทั่วถึง (เช่น ปัญหาการออกใบเสร็จปลอมที่สามารถพบเห็นได้โดยทั่วไปในสังคมจีน)

อนึ่ง กรมภาษีอากร นครเฉิงตู เผยตัวเลขมูลค่าการจัดเก็บภาษีท้องถิ่นเข้ารัฐบาลตั้งแต่ ม.ค.-10 ก.ย. 54 ในปี2554 อยู่ที่ 20,103 ล้านหยวน เมื่อเทียบจากช่วงเดียวกันกับปีก่อนเพิ่มขึ้นถึง 29.64% ซึ่งถือเป็นตัวเลขรายรับที่ปรับตัวสูงขึ้นมาก โดยในปี 2550 มูลค่าการจัดเก็บภาษีท้องถิ่นเพิ่มขึ้นแตะ 10,000 ล้านหยวน และเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัวในอีก 5 ปีต่อมา (ดังตัวเลขข้างต้น)

ข้อมูลเพิ่มเติม: ในปี 2555 แม้จีนจะจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราที่ลดลง แต่เมื่อเทียบกับประเทศไทย ก็จะเห็นได้ว่าอยู่ในอัตราที่ไล่เลี่ยกัน (11% และ 6% ของจีน กับ 7% ของไทย) ซึ่งหากมองในมุมดังกล่าวเกี่ยวกับด้านการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มของไทยที่ 7% ถือว่าเป็นอัตราที่เหมาะสมเมื่อพิจารณาสภาพทางเศรษฐกิจของไทยในปัจจุบัน