เมื่อวันที่ 2 มี.ค. 55 ที่ผ่านมา กระทรวงเกษตรโดยสำนักงานควบคุมคุณภาพตรวจสอบและกักกันโรค (AQSIQ) ได้ออกประกาศเลขที่ 1712 ว่าด้วย บัญชีรายชื่อสัตว์พืชและผลิตภัณฑ์ที่ห้ามนำติดตัวและส่งทางไปรษณีย์เข้ามายังสาธารณรัฐประชาชนจีน (中华人民共和国禁止携带、邮寄进境的动植物及其产品和其他检疫物名录) ตามกฎหมายกักกันและตรวจสอบการนำเข้าส่งออกสัตว์และพืชแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน กฎหมายป้องกันโรคระบาดสัตว์แห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน และกฎหมายเมล็ดพันธุ์พืช กระทรวงเกษตรและสำนักงานควบคุมคุณภาพตรวจสอบและกักกันโรค เพื่อป้องกันการระบาดโรคสัตว์ โรคพืชและศัตรูพืช ป้องกันการผลิตด้านการเกษตร ป่าไม้ การปศุสัตว์ การประมงของประเทศจีน และป้องกันความปลอดภัยด้านสุขอนามัยสาธารณะ

ภูมิหลัง

เนื่องจากมีจำนวนนักท่องเที่ยวเดินทางออกนอกประเทศ/ด่านชายแดนเพิ่มมากขึ้น ทำให้มีจำนวนนักท่องเที่ยวนำสิ่งของหลากหลายชนิดเข้าประเทศเพิ่มขึ้นไปด้วย ช่องทางการส่งทางไปรษณีย์ก็เช่นกัน มีทั้งผลิตภัณฑ์จากสัตว์และพืช และอื่น ๆ ซึ่งผ่านเข้ามาตามช่องทางต่าง ๆ และไม่สามารถยืนยันถึงการตรวจและกักกันโรครวมถึงระบุแหล่งผลิตได้ชัดเจนได้ ถึงแม้ว่าจีนจะมีการปรับรายชื่อสินค้าห้ามนำเข้าหลายครั้ง ทว่าผลิตภัณฑ์ที่อาจก่อให้เกิดอันตรายหรือส่งผลต่อความปลอดภัยก็เพิ่มมากขึ้นทุกวัน จีนจึงได้ทำการปรับปรุงแก้ไขบัญชีรายชื่อสัตว์พืชและผลิตภัณฑ์ที่ห้ามนำติดตัวและส่งทางไปรษณีย์เข้ามายังสาธารณรัฐประชาชนจีน และประกาศให้ทราบโดยทั่วกัน โดยเริ่มบังคับใช้นับแต่วันที่ประกาศเป็นต้นไป และให้ยกเลิกบัญชีรายชื่อสัตว์พืชและผลิตภัณฑ์ที่ห้ามนำติดตัวและส่งทางไปรษณีย์เข้ามายังสาธารณรัฐประชาชนจีน ปี 1992 หนงเจี่ยนยี่เลขที่ 12 นับตั้งแต่วันที่ประกาศใหม่มีผลบังคับใช้

บัญชีรายชื่อสัตว์พืชและผลิตภัณฑ์ที่ห้ามนำติดตัวและส่งทางไปรษณีย์เข้ามายังสาธารณรัฐประชาชนจีน ^【1】

1. สัตว์และผลิตภัณฑ์สัตว์

(1) สัตว์ที่มีชีวิต (ยกเว้นสุนัข แมว^【2】) รวมทั้ง ประเภทของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก ปลา สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ สัตว์เลื้อยคลาน แมลงและสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลัง และสารพันธุกรรมของสัตว์

(2) เนื้อสัตว์ (ดิบหรือสุก) รวมถึงอวัยวะภายในและผลิตภัณฑ์ ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ

(3) นมและผลิตภัณฑ์นมที่ทำมาจากสัตว์ รวมทั้งนมดิบ นมสดและนมโยเกิร์ต ครีม เนยและชีสที่ทำมาจากสัตว์

(4) ไข่และผลิตภัณฑ์ไข่ รวมทั้งไข่สด ไข่เยี่ยวม้า ไข่เค็ม ไข่ดิบเหลง (Liquid
egg) เปลือกไข่ มายองเนส

(5) รังนก (ยกเว้นรังนกบรรจุกระป๋อง)

(6) น้ำมันและไขมัน หนังสัตว์ พวกขน กีบ กระดูก เขาและผลิตภัณฑ์เขาสัตว์

(7) อาหารสัตว์ที่ทำมาจากสัตว์ (อาหารเดี่ยว รวมเนื้อสัตว์ป่น กระดูกป่น ปลาป่น ผงเวย์ ผงเลือด เป็นต้น) สมุนไพรที่ทำมาจากสัตว์ ปุ๋ยที่ทำมาจากสัตว์

2. พืชและผลิตภัณฑ์พืช

(8) ผลไม้สด ผัก

(9) ใบยาสูบ (ไม่รวมยาเส้น)

(10) เมล็ดพันธุ์ (ต้นกล้า) ต้นอ่อนและวัสดุพืชอื่น ๆ ที่ขยายพันธุ์ได้

(11) organic cultivation medium

3. พวกอื่น ๆ

(12) เชื้อโรค
จากสัตว์และพืช เช่น แบคทีเรีย ไวรัส เป็นต้น แมลงที่เป็นภัย ศัตรูพืชอื่น ๆ วัสดุชีวภาพ เช่น เซลล์ อวัยวะ เนื้อเยื่อ โลหิต และผลิตภัณฑ์ทำจากโลหิต

(13) ซากสัตว์ ตัวอย่างสัตว์ ของเสียที่มาจากสัตว์

(14) ดิน

(15) วัตถุดิบ GMO

(16) สัตว์และพืชอื่น ๆ ผลิตภัณฑ์ทำจากสัตว์พืชและของกักกันอื่น ๆ ที่ประเทศจีนห้ามนำเข้า

หมายเหตุ

1. สัตว์ พืช ผลิตภัณฑ์ทำจากสัตว์ พืชและของต้องตรวจกักกันอื่น ๆ โดยใช้วิธีการติดตัว ส่งทางไปรษณีย์เข้าประเทศจีน หากมีใบอนุญาตออกจากหน่วยงานที่รับผิดชอบและควบคุมที่เกี่ยวข้องของรัฐ พร้อมมีใบรับรองกักกันโรคที่ออกโดยหน่วยงานราชการจากประเทศหรือเขตที่ส่งออก ไม่อยู่ภายใต้ข้อจำกัดของบัญชีรายชื่อนี้

2. สัตว์เลี้ยง เช่น สุนัข แมว ที่มีใบรับรองกักกันโรคและใบรับรองการฉีดวัคซีนที่ออกโดยหน่วยงานราชการจากประเทศหรือเขตที่ส่งออก แต่ละคนจำกัดหนึ่งตัว

รังนกกลายเป็นประเด็นฮือฮา

ผลกระทบ

ประเด็นที่เป็นที่ฮือฮาในวงการบริษัทนำเที่ยวและบรรดาร้านค้า ร้านอาหาร คือ การห้ามนำรังนกติดตัวหรือส่งทางไปรษณีย์ ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่มีการระบุอย่างชัดเจนเข้าในบัญชีรายชื่อฯ ซึ่งก็หมายถึงนักท่องเที่ยวที่ข้ามไปเกาะฮ่องกงหรือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไม่สามารถซื้อรังนกกลับเข้าจีนได้ การห้ามดังกล่าวคาดว่าน่าจะส่งผลกระทบต่อตลาดผลิตภัณฑ์เครื่องบำรุงสุขภาพของจีนไม่มากก็น้อย สำนักข่าว Hinews มณฑลไห่หนานจึงได้ไปสัมภาษณ์ธุรกิจที่เกี่ยวข้องในนครไห่โข่วเป็นกรณีตัวอย่างของผลกระทบดังกล่าว ดังนี้

ธุรกิจค้าปลีก

หลังจากที่ผู้สื่อข่าวเดินสำรวจร้านจำหน่ายสินค้าเพื่อความงาม และผลิตภัณฑ์บำรุงร่างกาย พบว่าราคายังไม่มีการเปลี่ยนแปลง ผู้สื่อข่าวได้ไปสัมภาษณ์เจ้าของร้านจำหน่ายรังนกจิงเจ้าชุน (京兆春燕窝屋) เจ้าของร้านให้สัมภาษณ์ว่า ในร้านมีรังนกหลายชนิด ราคาอยู่ระหว่าง 48-52 หยวน/กรัม การขึ้นราคาล่าสุดก็ตอนวันชาติเดือนตุลาคมปีที่แล้ว หลังจากนั้นก็ยังไม่มีการปรับราคาขึ้น นอกจากนี้ ประเด็น “รังนกเลือดปลอม” ที่เกิดขึ้นเมื่อปีที่แล้ว ทำให้อุปสงค์ของตลาดผู้บริโภคลดลง ดังนั้น ระเบียบใหม่ที่ออกมายังไม่ส่งผลกระทบอะไรกับธุรกิจมากนัก

โรงแรมและภัตตาคาร

จากการที่ผู้สื่อข่าวได้สำรวจโรงแรมและร้านอาหารภายในเมืองนั้น พบว่ายังคงมีเมนูรังนกหรือที่มีส่วนผสมของรังนกจำหน่ายอยู่ตามปกติ ราคาของรังนกบนโต๊ะจีนมีหลายระดับตั้งแต่ 198 หยวน-488 หยวน/คน พนักงานในร้านให้สัมภาษณ์ รังนกส่วนใหญ่ที่จำหน่ายปัจจุบันซื้อมาจากต่างมณฑล และนำมาจากสต๊อกของทางร้าน จึงยังไม่มีผลอะไรกับราคาอาหารที่ประกอบด้วยรังนกในขณะนี้

บริษัทนำเที่ยว

แต่ก่อนเมื่อกล่าวถึงทัวร์นักท่องเที่ยวชาวจีน เส้นทางท่องเที่ยวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะประเทศไทย และมาเลเซีย มักจะบรรจุโปรแกรมช้อปปิ้งสินค้า โดยสินค้าส่วนใหญ่ที่นิยม ได้แก่ รังนก อัญมณีเครื่องประดับ เครื่องหนัง ยาบำรุงจากงู ราคาก็ต่างกันไปตั้งแต่ 100-1,000 หยวน บริษัททัวร์หลายแห่งต่างกังวลเกี่ยวกับประเด็นการห้ามนำรังนกติดตัวและส่งทางไปรษณีย์เข้ามาในจีน เพราะส่งผลกระทบอย่างมากกับธุรกิจนำเที่ยว เนื่องจากนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ที่เดินทางท่องเที่ยวนั้นหวังซื้อสินค้าเหล่านี้โดยเฉพาะรังนกติดไม้ติดมือกลับมา ระเบียบใหม่ที่ออกมานี้ ทำให้บริษัทต้องหารือกับพันธมิตรที่ประเทศปลายทางเพื่อปรับโปรแกรมการท่องเที่ยวต่อไป

จัดทำโดย: นางสาวอภิญญา สงค์ศักดิ์สกุล และนายเจตนา เหล่ารักวงศ์ ศูนย์ข้อมูลธุรกิจไทยในจีน ณ นครกว่างโจว

แหล่งข้อมูล: เว็บไซต์จงซินหว่าง (hi.chinanews.com) () ประจำวันที่ 14 มีนาคม 2555

http://www.hi.chinanews.com/hnnew/2012-03-14/217087.html

เว็บไซต์เซินเจิ้น CIQ (Shenzhen CIQ) ประจำวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2555

http://www.szciq.gov.cn/s005/ShowArticle.aspx?id=183940

แหล่งข้อมูลอื่น ๆ

http://news.qq.com/a/20120226/000563.htm