เทศกาลไหว้พระจันทร์ในช่วงกลางฤดูใบไม้ร่วงของทุกปี เป็นภาพชินตาที่คนจีนส่วนใหญ่กำลังสาละวนกับการเลือกซื้อขนมไหว้พระจันทร์ หลากรสหลายรูปแบบ ทั้งเพื่อเป็นของกำนัลมอบให้ญาติมิตร ผู้บังคับบัญชา หรือคู่ค้า ทั้งเพื่อรับประทานเองในครอบครัว

     ด้วยกระแสรักสุขภาพที่กำลังมาแรง ทำให้ระยะหลายปีมานี้ คนจีนจำนวนไม่น้อยเลือกที่จะมอบผลไม้เป็นของขวัญในเทศกาลไหว้พระจันทร์ กอปรกับฤดูใบไม้ร่วงของจีนเป็นช่วงที่มีผลไม้ออกสู่ตลาดจำนวนมาก ซึ่งผู้รับก็มีความยินดีที่ไม่ต้องปวดหัวกับการหาวิธีกำจัดขนมไหว้พระจันทร์ กองพะเนินอย่างปีที่ผ่านมา บทความฉบับนี้ขอนำเสนอ ส้มเช้ง “ฉู่เฉิง” ที่ได้รับความนิยมเพราะคุณภาพอันเกิดจากการใช้วิทยาการเกษตร และการตลาดการบริหารจัดการที่มีชั้นเชิง ควรค่าที่ประเทศผู้ผลิตสินค้าเกษตรอย่างไทยควรศึกษาเป็นแบบอย่างในการพัฒนา ตนเองต่อไป

กำเนิด “ฉู่เฉิง”

     “เฉิง” (橙) เป็นภาษาจีนกลาง สำเนียงแต้จิ๋วออกเสียงว่า “เช้ง” ซึ่งก็คือ ส้มเช้งที่คนไทยรู้จักกันเป็นอย่างดี “ฉู่เฉิง” เป็นส้มเช้งทรงกลมมน ผิวเกลี้ยง สีเหลืองส้ม ขนาดเท่ากัน บรรจุอยู่ในกล่องที่ออกแบบ อย่างสวยงาม หากสังเกตให้ดีจะพบรหัสสลักอยู่บนผลส้ม ซึ่งรหัสที่ว่านี้ มีความสำคัญในการช่วยป้องกันการปลอมแปลงสินค้า เพราะหากจะปลอมให้เหมือนก็ต้องยอมลงทุนซื้อเครื่องจักรราคาหลักล้าน นอกจากนี้ รหัสยังระบุอีกว่า สินค้าล็อตไหนส่งมอบให้ตัวแทนจำหน่ายรายใด หากพบปัญหาก็สามารถตรวจสอบได้ทันที

     ผู้ให้กำเนิด “ฉู่เฉิง” มีชื่อว่านายฉู่ สือเจี้ยน (褚时健) ซึ่งเป็นบุคคลที่ได้รับการกล่าวถึงในสังคมจีนว่า “คนเก่ง ไม่ได้ดูจากการที่อยู่สูงแค่ไหน แต่ดูที่เมื่อตกลงมาแล้ว จะยืนขึ้นมาอีกได้หรือไม่” ยูนนานเป็นมณฑลที่เพาะปลูกยาสูบมากที่สุดของจีนก็จริง แต่อุตสาหกรรมยาสูบของมณฑลยูนนานมีชื่อเสียงเป็นอันดับหนึ่งของจีนได้ก็ เพราะบุคคลท่านนี้

     การเข้ารับตำแหน่งผู้จัดการโรงงานยาสูบเมืองยวี่ซี มณฑลยูนนาน ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจจีน เมื่อปี ค.ศ. 1979 นับเป็นจุดเริ่มต้นชีวิตในอุตสาหกรรมยาสูบของนายฉู่ นายฉู่ใช้ระยะเวลาเพียง 15 ปีในการพลิกฟื้นโรงงานยาสูบที่ใกล้ล้มละลาย ให้มีสินทรัพย์มากกว่า 7,000 ล้านหยวน ชำระภาษีให้รัฐบาลเกือบ 20,000 ล้านหยวน/ปี ที่สำคัญที่สุดคือการสร้างแบรนด์ “หงถ่า” (红塔) ซึ่งมีมูลค่าทางการตลาดสูงกว่า 30,000 ล้านหยวน จนได้รับสมญานามว่า “ราชายาสูบแห่งเอเชีย”

     ระหว่างปี ค.ศ. 1995 - 2001 ชีวิตของนายฉู่และครอบครัวต้องเผชิญวิกฤติซึ่งเกิดจากปัญหาทางการเงิน ถือเป็นช่วงเวลาที่ลำบากที่สุดในชีวิตของนายฉู่ จนกระทั่งปี ค.ศ. 2002 นายฉู่ได้ตัดสินใจเช่าที่ดินรกร้างในเมืองยวี่ซี นำมาปรับปรุงสภาพดินเพื่อเพาะปลูกส้มเช้ง โดยได้ทดลองพัฒนาสายพันธุ์ ใช้วิทยาการทางการเกษตร ควบคุมการให้ปุ๋ยและปัจจัยภายนอกต่างๆ 10 ปีให้หลัง “ฉู่เฉิง” ก็ทำให้นายฉู่กลายเป็น “ราชาส้มเช้ง” ของจีน

ยี่ห้อ “หยุนกว้าน” แต่คนจีนนิยมเรียก “ฉู่เฉิง”

     “ฉู่เฉิง” คือส้มเช้งสายพันธุ์ “ปิงถาง” (冰糖) แปลว่า “น้ำตาลกรวด” สื่อความหมายว่ามีรสชาติหวานปานน้ำตาลกรวด “ปิงถางเฉิง” เป็นส้มเช้งที่พบได้ทั่วไปในจีน โดยนายฉู่นำมาตอนกิ่งติดตาผสมกับส้มสายพันธุ์อื่นที่มีลักษณะเด่น ให้การดูแลบำรุงรักษาอย่างดี ควบคุมอุณหภูมิ แดด น้ำ และปุ๋ย จนเกิดเป็นผลผลิตชั้นเลิศ บนกล่องบรรจุส้มมีตัวอักษรระบุชัดเจนว่า ส้มชนิดนี้คือส้มเช้ง “ปิงถาง” ยี่ห้อ “หยุนกว้าน” (云冠) แต่เนื่องจากผู้บริโภคทราบดีว่านี่คือ ส้มเช้งของนายฉู่ จึงนิยมเรียกกันโดยทั่วไปว่า “ฉู่เฉิง”

     เมื่อพูดถึงเรื่องราวของประเทศจีน ก็อดไม่ได้ที่จะพูดถึงความสามารถทางการค้าและการลอกเลียนแบบของพ่อค้าแม่ขาย ชาวจีน เมื่อ “ฉู่เฉิง” คือส้มเช้ง “ปิงถาง” ที่จดทะเบียนเครื่องหมายการค้ายี่ห้อ “หยุนกว้าน” แต่คำว่า “ฉู่เฉิง” เป็นชื่อเรียกที่ไม่ได้จดลิขสิทธิ์ ตามท้องตลาดจึงปรากฏ “ฉู่เฉิง” ปลอมวางจำหน่ายอยู่ทั่วไปในช่วงเดียวกันกับที่ “ฉู่เฉิง” ของแท้ออกสู่ตลาด โดยแปะป้ายโฆษณาว่า “ฉู่เฉิง” และนำกล่องส้ม “ฉู่เฉิง” ของแท้ยี่ห้อ “หยุนกว้าน” วางไว้ด้านข้าง หากผู้ซื้อไม่สังเกตให้ดี ก็คิดว่าเป็น “ฉู่เฉิง” ของแท้ และหลงซื้อไป หากผู้ซื้อรายใดช่างสังเกต ผู้ค้าก็จะอ้างว่า ส้มเช้งกองนี้เป็น “ฉู่เฉิง” แท้ แค่ไม่ใช่ยี่ห้อ “หยุนกว้าน” เท่านั้นเอง (ซึ่งก็คือส้มเช้งธรรมดา) ส่วนในกล่องคือ “ฉู่เฉิง” ยี่ห้อ “หยุนกว้าน” ต้องการชนิดไหนก็เลือกได้ตามใจชอบ ดังนั้น คนไทยที่มาเรียน ทำงาน หรือท่องเที่ยวในจีน หากจะซื้ออะไรก็ต้องระวังและมีนิสัยช่างสังเกตเพื่อไม่ให้โดนหลอก

     (ตอนต่อไป เรามาดูวิธีแก้ไขปัญหาการลอกเลียนแบบ และสิ่งที่เกษตรกรไทยสามารถเรียนรู้จากความสำเร็จของส้มฉู่เฉิง โปรดติดตาม)

ขอบคุณรูปภาพจาก : http://www.thaibizchina.com

รูปภาพที่เกี่ยวข้อง

•