ปัจจุบันเทคโนโลยีการสื่อสาร และ E-commerce ได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของชาวจีนจำนวนมาก  ข้อมูลจาก China internet watch ^[1] ได้คาดการณ์ว่าตลาดค้าปลีกผ่าน E-commerce ของจีนจะเติบโตมากถึง 1.56 ล้านล้านเหรียญสหรัฐในอีก 3 ปีข้างหน้าและจากการสำรวจบัญชี E-commerce ผ่าน Alipay ชาวส่านซี ปี 2015 เติบโตขึ้นกว่าร้อยละ 30

ข้อมูลจาก Chinainternetwatch.com

ในปี 2015 มณฑลส่านซีมีผู้ใช้งานอินเตอร์เน็ตบนมือถือมากถึง 14.85 ล้านคน คิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 85.1 ของจำนวนผู้ใช้อินเตอร์เน็ตทั้งหมดของมณฑล แสดงให้เห็นว่าในปัจจุบันประชาชนนิยมใช้อินเตอร์เน็ตเป็นช่องทางการทำธุรกิจและธุรกรรมทางการเงินเพื่อความสะดวกสบายในชีวิตประจำวัน

ล่าสุด Alipay ซึ่งเป็นระบบชำระเงินออนไลน์ขนาดใหญ่ของจีน ^[2] รายงานสถิติการใช้จ่ายออนไลน์ของชาวมณฑลส่านซีในปี 2015 เฉลี่ยอยู่ที่ 30,476 หยวน/ คน อยู่ในลำดับที่ 17 ของประเทศ เติบโตขึ้นร้อยละ 34.47 จากปีที่แล้ว และมีสัดส่วนการซื้อขายสินค้าและธุรกรรมอื่น ๆ ผ่านอุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่ (Mobile payment) สูงถึงร้อยละ 78.8 ซึ่งเป็นลำดับที่ 4 ในภูมิภาคจีนตะวันตก รองจาก เขต ฯ ทิเบต มณฑลกุ้ยโจว มณฑลกานซู่ ตามลำดับ โดยบริการที่ชาวส่านซีนิยมใช้ผ่าน Alipay ได้แก่ อาหาร การลงทุน การท่องเที่ยว และการเดินทาง

กระแส  E-wallet ในจีนตะวันตก มาแรงและเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ข้อมูลจาก Ant Financial (蚂蚁金服) ผู้ให้บริการธุรกรรมการเงินออนไลน์ในธุรกิจขนาดเล็กและผู้บริโภคทั่วไป ระบุถึงสภาวะการทำธุรกรรม   ออนไลน์ผ่านอุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่ในพื้นที่จีนตะวันตกว่า มีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะในพื้นที่หัวเมืองชั้นรองที่ 2 และ 3 (เช่น นครซีอาน นครคุนหมิง นครหนานหนิง เป็นต้น) เนื่องจากปัจจุบันชาวจีนนิยมหันมาใช้ “กระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์” (E-wallet) ในการชำระค่าสินค้าและบริการมากขึ้น โดยในปี 2015 สัดส่วนการใช้อุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่ของชาวส่านซี สูงถึงร้อยละ 65 ของธุรกรรมออนไลน์ทั้งหมด ซึ่งสูงกว่าปี 2014 ถึงร้อยละ 49.3

E- Commerce ปลุกกระแสการออมเงินออนไลน์ในส่านซี

นอกจากการซื้อสินค้าออนไลน์และการทำธุรกิจอีคอมเมิร์ซจะได้รับความนิยมสูงขึ้นเรื่อยๆ แล้ว กระแส E-Commerce ยังปลุกค่านิยมการออมเงินในกลุ่มคนที่มีอายุน้อยในมณฑลส่านซีอีกด้วย โดยเป็นการฝากเงินในบัญชีสะสมทรัพย์ของ Alipay ที่มีอัตราดอกเบี้ยสูงกว่าการฝากเงินกับธนาคารทั่วไป (ราวร้อยละ 2.7 – ร้อยละ 5.75) นสพ. Huashang News รายงานว่า จากการสำรวจบัญชีผู้ฝากเงินใน Yu E Bao และ Zhao Cai Bao ^[3] ซึ่งเปรียบเสมือนบัญชีสะสมทรัพย์ของ Alipay ที่ให้ดอกเบี้ยสูงกว่าธนาคารทั่วไป ในผู้ฝากเงินทุกๆ 5 รายจะมีผู้ฝากที่เป็นนักเรียน/ นักศึกษา 1 คน ที่เกิดในช่วงปี 80s (สัดส่วนการฝากเงินอยู่ที่ร้อยละ 40.6) และช่วงปี 90s (สัดส่วนการฝากเงินอยู่ที่ร้อยละ 37.3) และมีแนวโน้มว่าจะมีผู้ฝากเงินที่มีอายุระหว่าง 18-22 ปี จำนวนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

E-commerce ในจีนยังมีแนวโน้มเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มผู้บริโภคที่อยู่ในหัวเมืองชั้นรองและพื้นที่ห่างไกลซึ่งกลุ่มลูกค้าดังกล่าวมีกำลังซื้อไม่น้อยไปกว่ากลุ่มลูกค้าหัวเมืองชั้นเอก แต่มีอุปสรรคในด้านการเดินทางและคมนาคมที่ไม่สะดวก การซื้อสินค้าออนไลน์และการทำธุรกิจอีคอมเมิร์ซจึงสามารถตอบสนองความต้องการดังกล่าวได้เป็นอย่างดี สอดคล้องกับนโยบายการพัฒนาระบบการสื่อสารในปัจจุบันของจีน ประกอบกับราคาสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ตที่ถูกลง เครือข่ายอินเตอร์เน็ตที่ได้รับการพัฒนา 

ข้อเสนอแนะ

การที่ E-commerce ในจีนพัฒนาก้าวไกลและทั่วถึง จึงเป็นโอกาสดีสำหรับสำหรับผู้ประกอบการไทยที่จะมีช่องทางผลักดันสินค้าและธุรกิจภาคบริการได้มากขึ้นผ่าน platform การค้าออนไลน์ของจีน

แต่ก็เป็นช่องทางที่ผู้ประกอบการรายอื่นที่จำหน่ายสินค้าหรือบริการที่มีคุณภาพใกล้เคียงกัน ดังนั้น ผู้ประกอบการจึงจำเป็นต้องศึกษาการตลาดและพัฒนาคุณภาพให้มีความแปลกใหม่และทันสมัยถูกใจ     ผู้ซื้อ รวมทั้งศึกษากฎระเบียบ ข้อห้ามและแนวโน้มความนิยมของสินค้าในตลาดก่อนการเข้าลงทุนจริง จะช่วยลดปัจจัยเสี่ยงของปัญหาและสามารถนำมาปรับใช้และพัฒนาธุรกิจให้ดีมากยิ่งขึ้น

ข้อมูลเพิ่มเติม

[1] เว็บไซต์ของบริษัทที่ปรึกษาด้านธุรกิจออนไลน์ ทำหน้าที่วิเคราะห์การตลาด หาแนวโน้มการใช้เทคโนโลยีการสื่อสารในจีนรวมถึงนวัตกรรมที่น่าสนใจอื่น ๆ

[2] Alipay หรือ จือฟู่ป่าว เป็นระบบการชำระเงินออนไลน์ระบบหนึ่งของจีน คล้ายระบบการชำระเงินแบบ Paypal ของยุโรป Alipay มีความร่วมมือในการให้บริการชําระเงินกับบริษัทการค้าขนาดใหญ่ของจีนกว่า 100 แห่ง เช่น Alibaba Group, Taobao Marketplace, Tmall.com, Meituan, Dianping และ Coo8 เป็นต้น ในประเทศจีน

[3] บริการออมเงินจากบัญชี Alipay เพื่อต่อยอดการลงทุนออนไลน์ จากเครือ Alibaba ปัจจุบันมียอดผู้ใช้กว่า 800 ล้านคน

ข้อมูลอ้างอิง

1. https://zhaocaibao.alipay.com/pf/productList.htm

2. http://www.sn.xinhuanet.com/2014-12/09/c_1113572975.htm

3. http://sn.ifeng.com/a/20160113/4190803_0.shtml

4. http://news.hsw.cn/system/2014/1209/190750.shtml

5. http://www.chinainternetwatch.com/15235/retail-e-commerce-2015/

6. http://www.chinainternetwatch.com/15610/china-retail-v-s-online-shopping-2015/