“Cool Japan” เป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์ “Growth Strategy” หรือลูกศรดอกที่สามในนโยบาย Abenomics เพื่อฟื้นฟูและกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลญี่ปุ่น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ความนิยมญี่ปุ่นในต่างประเทศและส่งเสริมส่งออกสินค้าทางวัฒนธรรม ได้แก่ แฟชั่น อาหาร content industry การท่องเที่ยว และวัฒนธรรมท้องถิ่น เพื่อฟื้นฟูและกระตุ้นเศรษฐกิจญี่ปุ่น

         แม้ว่าแนวคิดเรื่องการส่งออกวัฒนธรรมของญี่ปุ่นจะมีมานานแล้ว แต่ที่ผ่านมาญี่ปุ่นเน้นด้านการพัฒนาทรัพย์สินทางปัญญาเป็นหลัก เช่น ส่งเสริมการจดลิขสิทธิ์และสิทธิบัตรต่าง ๆแต่ไม่ได้ส่งเสริมการเพิ่มมูลค่าในแง่การตลาดควบคู่ไปด้วย กอปรกับการแข่งขันที่รุนแรงจากคู่แข่งเช่นเกาหลีใต้ ทำให้ยอดขายสินค้าวัฒนธรรมของญี่ปุ่นในตลาดโลกยังไม่ได้สะท้อนความนิยมต่อวัฒนธรรมญี่ปุ่นเท่าที่ควร ทั้งนี้ รัฐบาลญี่ปุ่นประมาณการว่าตลาดสินค้าวัฒนธรรม เป็นตลาดขนาดใหญ่และมีศักยภาพสูงมาก โดย ณ ปี ๒๕๕๒ มูลค่าตลาดทั่วโลกอยู่ที่ประมาณ ๔.๔๓ ล้านล้าน USDโดยเป็นการส่งออกของญี่ปุ่นประมาณ ๒ หมื่นล้าน  USDและคาดว่ามูลค่าตลาดโลกจะเพิ่มเป็น ๘.๙ ล้านล้าน USD ในปี ๒๕๖๓ ซึ่งสัดส่วนของญี่ปุ่นน่าจะเติบโตได้ถึง ๘ หมื่น-๑ แสนล้าน USD)

        ญี่ปุ่นใช้แนวทาง “การผนึกกำลังระหว่างภาครัฐกับเอกชน” ในการดำเนินยุทธศาสตร์ ”Cool Japan” เช่นเดียวกับการส่งเสริมการส่งออกโครงสร้างพื้นฐาน โดยเมื่อ พ.ย. ๒๕๕๖ ได้จัดตั้ง “องค์กรส่งเสริมยุทธศาสตร์ Cool Japan” เงินทุนจัดตั้ง ๓.๗๕ หมื่นล้านเยน ซึ่งเป็นการร่วมทุนระหว่างภาครัฐ โดยกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม (Ministry of Economic, Trade and Industry: METI)

        โดยองค์กรดังกล่าวจะทำหน้าที่สร้างพื้นฐานเพื่อการเผยแพร่ความนิยมญี่ปุ่นในต่างประเทศในส่วนที่ภาคเอกชนไม่สามารถดำเนินการได้เอง เช่น การสร้าง Japan Mallหรือ Japan Street การมีช่องโทรทัศน์ที่ออกอากาศรายการญี่ปุ่น การสนับสนุนเงินทุนแก่ผู้ประกอบการและนักออกแบบที่มีความคิดสร้างสรรค์แต่ขาดแคลนแหล่งเงินทุน เป็นต้น

        ตัวเลขเป้าหมายที่สำคัญของยุทธศาสตร์ Cool Japan อาทิ การเพิ่มมูลค่ายอดขายใน content industry เป็น ๓ เท่าภายในปี ๒๕๖๑ เพิ่มยอดส่งออกอาหารญี่ปุ่นให้ได้ถึง ๑ ล้านล้านเยนต่อปีภายในปี ๒๕๖๓ การเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติเป็น ๒๐ – ๒๕ ล้านคนภายในปี ๒๕๖๓ เป็นต้น

ทั้งนี้ ไทยเป็นหนึ่งในตลาดเป้าหมายภายใต้ยุทธศาสตร์ “Cool Japan”ของญี่ปุ่น ทั้งในด้านการท่องเที่ยว การส่งออกอาหารญี่ปุ่น และ content industry โดยล่าสุด มีรายงานข่าวว่ารัฐบาลญี่ปุ่นได้อนุมัติงบประมาณ ๑.๕๕ หมื่นล้านเยนเพื่อสนับสนุนการจัดตั้ง “Japan Channel” เพื่อออกอากาศรายการโทรทัศน์ของญี่ปุ่นในไทย อินโดนีเซีย และกัมพูชา ภายในต้นปี ๒๕๕๗

[1] บริษัทที่เข้าร่วมโครงการมี ๑๕ บริษัท ได้แก่  ANA Holdings Inc. , H2O Retailing Corporation, Dai Nippon Printing Co.Ltd., Takashima Co.Ltd., Dentsu Inc.,Toppan Printing Co.Ltd., Hakuhodo DY Holdings Inc., Pasona Group Inc., Namco Bandai Holdings Inc., Isetan Mitsukoshi Holdings, Lixil Group Corp. และธนาคารที่เข้าร่วมโครงการ ได้แก่ The Shoko Chukin Bank, Ltd., Daiwa Security Group Inc., Mizuho Bank, Sumitomo Mitsui Trust Bank

************************************************

อ้างอิงข้อมูลจาก: กองเอเชียตะวันออก 4 กรมเอเชียตะวันออก

ขอบคุณรูปภาพจาก: https://encrypted-tbn2.gstatic.com