เกร็ดน่ารู้สำคัญที่นักลงทุนไทยควรทราบเกี่ยวกับธรรมเนียมและ วัฒนธรรมของบังกลาเทศ
1. เกร็ดทั่วไป
• ภาษา บังกลาเทศใช้ภาษาบังกลา (Bangla) เป็นภาษาราชการและภาษาหลักที่ชาวบังกลาเทศส่วนใหญ่ใช้สื่อสารระหว่างกัน ภาษาบังกลามีรูปแบบอักษรของตนเอง โดยดัดแปลงมาจากภาษาสันสกฤต
สำหรับภาษาอังกฤษมักใช้ในกลุ่มผู้ที่มีการศึกษาดีและใช้ในการติดต่อธุรกิจ
ทั้งนี้ คำทักทายในภาษาบังกลาที่ควรรู้จักได้แก่ Asalamu Alaikum(Peace be unto you) และ Khoda Hafez (God Bless you) ซึ่งเป็นคำที่ได้รับอิทธิพลจากศาสนาอิสลาม
• ศาสนา ราว 83% ของชาวบังกลาเทศนับถือศาสนาอิสลามขณะที่ราว 16% นับถือศาสนาฮินดู ดังนั้น ขนบธรรมเนียมและประเพณีรวมถึงเพลง การร่ายรำและงานวรรณกรรมของชาวบังกลาเทศจึงมี
ความเป็นมุสลิมและฮินดูค่อนข้างมาก
• การเคารพระดับชั้นและอายุ ชาวบังกลาเทศให้ความเคารพผู้ที่มีระดับชนชั้น ตำแหน่ง และอายุที่สูงกว่า คล้ายคลึงกับวัฒนธรรมของประเทศมุสลิมอื่นๆ ดังเห็นได้จากการให้อำนาจตัดสินใจต่างๆ รวมถึง
การให้อำนาจตัดสินใจทางธุรกิจแก่ผู้มีอาวุโสสูงสุด
• การให้ของขวัญ ธรรมเนียมการให้ของขวัญในบังกลาเทศส่วนใหญ่เป็นการให้ระหว่างบุคคลภายในครอบครัวในช่วงเทศกาลต่างๆอย่างไรก็ตาม ปัจจุบันการให้ของขวัญวันเกิดเริ่มได้รับความนิยมเพิ่ม
ขึ้น หากได้รับการเชื้อเชิญไปยังบ้านของชาวบังกลาเทศ การให้ขนมของหวาน หรือช็อกโกแลตชั้นดีแก่เจ้าบ้านถือเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่ควรกระทำส่วนการให้ดอกไม้เป็นของขวัญ ควรหลีกเลี่ยงดอกลีลาวดี
เพราะเป็นดอกไม้ที่ใช้ในงานศพ เช่นเดียวกับดอกกุหลาบสีขาว ซึ่งสื่อความหมายในทางโศกเศร้าในสายตาของชาวบังกลาเทศ
2. ธรรมเนียมปฏิบัติในการเจรจาธุรกิจ
• ลักษณะการสื่อสาร การเจรจาธุรกิจกับชาวบังกลาเทศอาจต้องอาศัยเวลาและต้องตีความบทสนทนาของชาวบังกลาเทศให้ดี โดยอาจใช้ท่าทางประกอบและถามประเด็นที่สงสัยทันที เพื่อช่วยให้การสื่อสาร
ชัดเจนขึ้น ทั้งนี้ ชาวบังกลาเทศนิยมพูดคุยกับคู่สนทนาในระยะใกล้แตกต่างจากชาวยุโรปซึ่งนิยมพูดคุยกันโดยเว้นระยะห่างพอสมควร
• ธรรมเนียมการทักทาย ในขณะเจรจาธุรกิจ ชาวบังกลาเทศมีธรรมเนียมการทักทายอย่างเป็นทางการ อาทิ การจับมือทักทายเมื่อพบกันและเมื่อจากลา สำหรับการทักทายสุภาพสตรี ควรใช้การพยัก
หน้าแทนการจับมือ ยกเว้นสตรีชาวบังกลาเทศจะยื่นมือออกมาก่อนสำหรับคำเรียกสุภาพบุรุษในภาษาบังกลาคือ Bahadur (Sir) ขณะที่ Begum (Madam) ใช้เรียกสุภาพสตรี โดยจะใช้เรียกพร้อมกับนามสกุล
ของคู่สนทนาหรือไม่ก็ได้
• ธรรมเนียมการแลกนามบัตร ควรแลกนามบัตรด้วยมือขวาหลังจากทักทายกันครั้งแรก เมื่อรับนามบัตรของคู่เจรจาแล้ว ควรสำรวจนามบัตรดังกล่าวด้วยความสนใจ เพราะถือเป็นการให้เกียรติคู่เจรจา
ทั้งนี้ ชาวบังกลาเทศยกย่องผู้มีระดับการศึกษาสูงค่อนข้างมาก การใส่ข้อมูลระดับการศึกษาไว้บนนามบัตรจะช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือให้กับนักธุรกิจ
• ธรรมเนียมในการประชุม การประชุมในบังกลาเทศส่วนใหญ่เป็นการประชุมเพื่อนำเสนอการตัดสินใจที่ได้เกิดขึ้นแล้วมากกว่าการประชุมเพื่อร่วมกันหาข้อยุติหรือการตัดสินใจ โดยสุภาพบุรุษที่มีอาวุโสสูงสุดมักเป็นผู้นำการประชุม ส่วนผู้เข้าร่วมประชุมจะค่อนข้างสำรวมและเป็นทางการ การนำเสนอความคิดเห็นในที่ประชุม โดยเฉพาะการประชุมที่เกี่ยวข้องกับทางราชการ มักเรียงลำดับตามความอาวุโสหรือ
ตำแหน่งหน้าที่ ทั้งนี้ควรระวังการแสดงออกทางสีหน้าหรือท่าทางที่บ่งบอกถึงความไม่พอใจ เนื่องจากจะลดความน่าเชื่อถือและความเคารพจากชาวบังกลาเทศ นอกจากนี้ไม่ควรตอบปฏิเสธคู่เจรจาอย่างตรงไป
ตรงมาในที่ประชุม แต่ควรใช้เทคนิคการเจรจาอย่างอ้อมๆ แทน
แหล่งอ้างอิง : ทิศทางการส่งออกและลงทุน เล่ม 14
เว็บไซต์ : http://www.exim.go.th/news/ExportDirection/Tidtang_14/หมวด4.pdf
13 กุมภาพันธ์ 2557
