ท่านที่ใช้ชีวิตอยู่ในจีนทุกวันนี้ คงยากที่จะหลีกเลี่ยงไม่เดินทางไปไหนต่อไหน ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางเพื่อติดต่อทางธุรกิจหรือธุระส่วนตัว หลายท่านที่อาศัยอยู่ในเมืองใหญ่ของจีนอย่างเช่น ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ หรือกว่างโจว ก็อาจเลือกเดินทางโดยไม่ใช้รถยนต์ส่วนตัว เพราะมีระบบการขนส่งมวลชนที่สะดวกครบครัน ทว่า การใช้ชีวิตในบางเมืองของจีน รถยนต์ส่วนตัวกลับเป็นทางเลือกสำคัญที่จะทำให้ท่านไม่ต้องเผชิญกับความยาก ลำบากในการเดินทางมากนัก...

หลาย ท่านอาจเคยสงสัยว่า เป็นไปได้หรือไม่ที่ชาวต่างชาติรวมถึงคนไทยอย่างเรา ๆ ที่พักอาศัยอยู่ในจีนจะมีใบอนุญาตขับขี่รถยนต์อย่างถูกต้องตามกฎหมายของจีน? หากมีความเป็นไปได้แล้ว จะต้องทำอย่างไรจึงจะได้มาซึ่งใบอนุญาตขับขี่ตามที่ต้องการ และจะยื่นขอได้ยากหรือง่ายเพียงใดกันแน่?

ทั้งนี้ หากท่านใดมั่นใจว่าตนเองพร้อมที่จะ “วัดใจ” กับการจราจรบนท้องถนนในจีน และสนใจจะมีใบขับขี่ในจีนมาครอบครองแล้ว ศูนย์ BIC เซี่ยงไฮ้ก็ขอเป็นตัวช่วยสำหรับท่าน ด้วยการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับใบอนุญาตขับขี่รถยนต์ในจีนอย่างง่าย ๆ ผ่านรูปแบบบทสนทนา “ท่านถาม - BIC ตอบ” ดังต่อไปนี้

Q: ชาวต่างชาติสามารถนำใบอนุญาตขับขี่สากลมาใช้ในจีนได้หรือไม่?

BIC: ลำดับแรกต้องทำความเข้าใจกันก่อนว่า แท้จริงแล้วตามกฎหมายของจีนไม่อนุญาตให้ชาวต่างชาตินำใบอนุญาตขับขี่ระหว่าง ประเทศ (international driving license) มาใช้ขับขี่รถยนต์ในจีน ดังนั้น หากชาวต่างชาติมีความประสงค์จะขับขี่รถยนต์ในประเทศจีน จำเป็นต้องยื่นเรื่องขอทำใบอนุญาตขับขี่ของจีนเป็นการเฉพาะก่อน

Q: ใบอนุญาตขับขี่ในจีนมีกี่ประเภท? อะไรบ้าง?

BIC: แบ่งออกเป็น 15 ประเภท ดังนี้

รหัส	ประเภทรถยนต์ที่ได้รับอนุญาตให้ขับขี่	รหัส	ประเภทรถยนต์ที่ได้รับอนุญาตให้ขับขี่
A1	รถยนต์โดยสารขนาดใหญ่ และ A3, B1, B2	D	รถจักรยานยนต์ 3 ล้อทั่วไป และ E
A2	รถยนต์พ่วง และ B1, B2, M	E	รถจักรยานยนต์ 2 ล้อทั่วไป (ตัวถังใหญ่) และ F
A3	รถโดยสารประจำประทาง และ C1	F	รถจักรยานยนต์ (ตัวถังเล็ก)
B1	รถยนต์บรรทุกผู้โดยสารขนาดกลาง และ C1, M	M	รถจักรมีล้อ
B2	รถบรรทุกสินค้าขนาดใหญ่ และ C1, M	N	รถไฟฟ้าระบบราง
C1	รถยนต์ขนาดเล็ก และ C2, C3	P	รถไฟฟ้าไม่ใช่ระบบราง
C2	รถยนต์ขนาดเล็กเกียร์อัตโนมัติ
C3	รถยนต์บรรทุกสินค้าความเร็วต่ำ
C4	รถยนต์ 3 ล้อ

Q: เอกสารที่ชาวต่างชาติใช้ยื่นขอรับใบอนุญาตขับขี่ในจีนมีอะไรบ้าง?

BIC: สิ่งสำคัญลำดับแรกก่อนการยื่นเรื่องทำใบอนุญาตขับขี่ในจีน คือ การตรวจสอบสถานะของวีซ่าในหนังสือเดินทาง ซึ่งต้องระบุจำนวนวันที่อนุญาตให้ชาวต่างชาติพำนักในจีนได้ไม่น้อยกว่า 90 วัน (หากเป็นวีซ่าประเภทที่สามารถพำนักในจีนได้ไม่เกิน 90 วัน จะไม่สามารถยื่นเรื่องขอทำใบอนุญาตขับขี่ได้) โดยเอกสารที่ต้องใช้มีดังนี้

          1. แบบฟอร์มการลงทะเบียนขอใบอนุญาตขับขี่
          2. สำเนาหน้าวีซ่าในหนังสือเดินทาง
          3. สำเนาตราประทับเข้าจีนครั้งล่าสุดในหนังสือเดินทาง
          4. สำเนาใบอนุญาตขับขี่ระหว่างประเทศ (International Driving License) ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง
          5. รูปถ่ายสีของผู้ยื่นเรื่อง ซึ่งพื้นหลังรูปต้องเป็นสีขาว โดยสามารถใช้บริการถ่ายรูป ณ สถานที่ที่ยื่นขอ

นอกจากเอกสารเหล่านี้แล้ว สิ่งสำคัญที่ขาดไม่ได้ คือ ชื่อภาษาจีนของผู้ยื่นขอ เนื่องจากภายในใบอนุญาตขับขี่จะระบุข้อมูลเป็นภาษาจีนทั้งหมด

Q: ขั้นตอนการยื่นขอใบอนุญาตขับขี่ในจีนเป็นอย่างไรบ้าง?

BIC: หลัง จากเตรียมเอกสารทุกอย่างพร้อมแล้ว ชาวต่างชาติผู้ยื่นสมัครขอทำใบอนุญาตขับขี่ต้องติดต่อยื่นเรื่องไปยังกอง กำกับการจราจรของสำนักงานตำรวจในท้องที่ที่พักอาศัยอยู่ โดยมีขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง ดังนี้

          Step 1 : ทดสอบความรู้ภาคทฤษฎี

          หลัง จากที่ยื่นกรอกฟอร์มการลงทะเบียนฯ แล้ว เจ้าหน้าที่จะให้เวลาผู้สมัครเตรียมตัวศึกษาข้อมูลและกฎระเบียบต่าง ๆ ก่อนการทดสอบ โดยผู้ยื่นสมัครจะต้องผ่านข้อสอบความรู้ทฤษฎีทางคอมพิวเตอร์ ซึ่งต้องทำคะแนนให้ได้ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 90 ของคะแนนเต็ม จึงจะถือว่าผ่านการทดสอบ ปัจจุบัน ศูนย์ทดสอบภาคทฤษฎีของนครเซี่ยงไฮ้ได้จัดทำแบบทดสอบสำหรับชาวต่างชาติเป็น การเฉพาะรวม 3 ภาษา ได้แก่ อังกฤษ ญี่ปุ่น และเกาหลี ทั้งนี้ หากชาวต่างชาติท่านใดมั่นใจว่าภาษาจีนของตนเองแข็งแรงพอ ก็สามารถขอทำแบบทดสอบฉบับภาษาจีนได้เช่นกัน

          Step 2 : ตรวจสุขภาพ

          หลัง จากผ่านการทดสอบความรู้ภาคทฤษฎีแล้ว ชาวต่างชาติที่มีใบอนุญาตขับขี่สากลจากประเทศของตนเองแล้ว ก็ไม่จำเป็นต้องสอบภาคปฏิบัติอีก แต่ยังต้องได้รับการตรวจสุขภาพอีกครั้ง ซึ่งถือเป็นข้อบังคับตามกฎหมายของจีน เช่น การตรวจเช็คทางสายตาว่ามีความสามารถพร้อมต่อการขับขี่รถยนต์หรือไม่ เป็นต้น

          Step 3 : ได้รับใบอนุญาตขับขี่และเริ่มใช้ได้ทันที

          ผู้ ยื่นสมัครที่ผ่านการทดสอบความรู้ภาคทฤษฎีและตรวจสอบความพร้อมของสุขภาพเรียบ ร้อยแล้ว จะสามารถรับใบอนุญาตขับขี่ได้ภายในวันเดียวกัน โดยนำไปใช้ขับขี่รถยนต์ตามประเภทที่ยื่นขอได้ทันที

          หลายท่านคงเห็นแล้วว่า การยื่นขอใบอนุญาตขับขี่รถยนต์ในจีนไม่ได้ยากอย่างที่คิด แต่เรื่องยากที่ต้องประสบหลังจากได้รับใบอนุญาตขับขี่แล้ว คือ การขับขี่จริงบนท้องถนนในจีน ซึ่งไม่ใช่ว่าทุกคนในจีนจะรู้กฎระเบียบจราจรอย่างแท้จริง (อาจรู้จริงแต่ไม่ยอมปฏิบัติตาม) โดยจะเห็นได้ว่าในปัจจุบันยังมีเหตุการณ์น่าระทึกขวัญเกิดขึ้นเป็นประจำ เช่น การขี่จักรยานสวนทางกับช่องทางของรถยนต์ หรือการข้ามถนนโดยไม่สนใจสัญญาณไฟจราจร หรือการไม่เปิดสัญญาณไฟเลี้ยวล่วงหน้าแล้วเลี้ยวรถยนต์ในทันที เป็นต้น เหล่านี้ล้วนเป็นบททดสอบในสนามจริงสำหรับชาวต่างชาติที่ได้รับใบอนุญาตขับ ขี่ในจีนแล้วอาจต้องเผชิญในทุกวัน..!!

ข้อมูลเพิ่มเติม

ใบ อนุญาตขับขี่ในจีนมีอายุ 6 ปีนับจากวันที่ได้รับ ซึ่งไม่ว่าจะทำที่เมืองใดก็ตามก็สามารถขับขี่ได้ทุกพื้นที่ในจีน ทั้งนี้ หากต้องการต่ออายุใบอนุญาต ต้องยื่นเรื่องล่วงหน้าก่อนถึงวันหมดอายุ 90 วัน และต้องยื่นเรื่อง ณ เมืองที่ยื่นขอในครั้งแรก เช่น ยื่นเรื่องทำใบขับขี่ที่เซี่ยงไฮ้ ก็ต้องต่ออายุที่เซี่ยงไฮ้ ไม่สามารถต่ออายุที่ปักกิ่งได้ เป็นต้น

-----------------------------------------

จัดทำโดย นายชลธิศ เทพยศ (นปร. 6) และนางสาววรางคณา ศศิธร เรียบเรียงโดย นายโอภาส เหลืองดาวเรือง
ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ประจำสถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้
ข้อมูลอ้างอิง
(1) นสพ. Shanghai Daily ฉบับวันที่ 25 กุมพาพันธ์ 2557 หัวข้อ “Follow these steps to get driver’s license”
(2) http://www.china-driver-license.com/china_drivers_license/requirements.html
ภาพประกอบจาก http://image2.sina.com.cn , http://www.photophoto.cn , http://news.xinhuanet.com