ภายใต้กฎหมายประกันสังคมของ สปป. ลาว มีการกำหนดให้นายจ้างและลูกจ้างต้องเข้าระบบประกันสังคมในกรณีที่นายจ้างมีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ถึงแม้ว่าจะเป็นกิจการของสาขาสำนักงานใหญ่ หากมีลูกจ้างไม่ถึง 10 คน กิจการของสาขาดังกล่าวก็ต้องเข้าระบบประกันสังคม

            ทั้งนี้ กฎหมายประกันสังคมของ สปป. ลาว ไม่ได้บังคับใช้กับกิจการทุกประเภทใน สปป. ลาว โดยกฎหมายประกันสังคมมีการกำหนดประเภทของกิจการบางลักษณะที่ไม่อยู่ภายในบังคับของกฎหมายนี้ ยกตัวอย่างเช่น เจ้าหน้าที่รัฐ ทหาร ตำรวจ ผู้ที่ทำงานสถานฑูต คนต่างชาติที่ทำงานในบริษัทที่ตั้งอยู่ใน สปป. ลาว ซึ่งเป็นบริษัทที่มีสาขาอยู่หลายประเทศ โดยทำงานเป็นเวลาไม่เกิน 12 เดือน ลูกจ้างในบริษัทที่มีบริษัทในเครืออยู่หลายประเทศและถูกส่งไปทำงานในต่างประเทศเป็นเวลา 12 เดือนขึ้นไป นักเรียน นักศึกษา แพทย์ฝึกงาน หรือผู้เข้าอบรมอื่น ๆ ที่ไม่ได้รับค่าจ้างจากนายจ้าง

            โดยทั่วไปในแต่ละเดือนนายจ้างที่อยู่ในระบบประกันสังคม มีหน้าที่ต้องนำส่งเงินสมทบให้แก่กองทุนประกันสังคม ตามอัตราส่วนที่กฎหมายกำหนด รวมทั้งนายจ้างมีหน้าที่ต้องหักค่าจ้างของลูกจ้างและออกเงินสมทบของนายจ้างเอง เพื่อนำเงินสมทบให้แก่กองทุนประกันสังคม

            ลูกจ้างที่อยู่ในระบบประกันสังคม หรือที่เรียกว่าผู้ประกันตน มีสิทธิได้รับสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ ในกรณีต่อไปนี้ จากกองทุนประกันสังคม

            1. ผู้ประกันตนมีสิทธิรับบริการทางการแพทย์ เพื่อการรักษาพยาบาลในโรงพยาบาลที่องค์กรประกันสังคมกำหนดและตนเลือกได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย รวมทั้งบริการทางการแพทย์ตามรายการที่องค์การประกันสังคมกำหนด

            2. กรณีเจ็บป่วยหรือประสบอุบัติเหตุอันมิใช่เนื่องมาจากการทำงาน ผู้ประกันตนมีสิทธิได้รับเงินทดแทน เช่น หากการเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุ ที่ทำให้ลูกจ้างไม่สามารถทำงานได้เต็มเวลา ลูกจ้างนั้น มีสิทธิได้รับเงินทดแทนส่วนต่างของเงินเดือน ที่ทำงานเต็มเวลากับเงินเดือนที่ทำงานไม่เต็มเวลา

            3. กรณีผู้ประกันตนหรือภรรยาของผู้ประกันตนมีครรภ์ คลอดบุตร แท้ง หรือรับเด็กมาอุปการะ ผู้รับประกันตนมีสิทธิได้รับเงินช่วยเหลือ เช่น เงินค่าคลอดบุตร เงินค่ารักษาพยาบาล และอาจได้รับเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตรด้วย แล้วแต่กรณี

            4. กรณีเสียชีวิต องค์การประกันสังคมจะจ่ายค่าทำศพ

            5. กรณีเจ็บป่วยเนื่องมาจากการทำงาน ผู้ประกันมีสิทธิได้รับเงินทดแทน เช่น เงินทดแทน การขาดรายได้เพราะต้องหยุดงาน

            6. กรณีชราภาพ ผู้ประกันตนจะได้รับเงินบำนาญเมื่อมีอายุครบ 60 ปี

            7. ครอบครัวของผู้เสียชีวิต กล่าวคือสามีหรือภรรยาและบุตร มีสิทธิได้รับเงินทดแทน

            8. กรณีสูญเสียอวัยวะ ผู้ประกันตนจะได้รับเงินทดแทน

            โดยจำนวนเงินค่าทดแทน และระยะเวลาที่จะได้รับเงินทดแทนจะขึ้นอยู่กับกรณีไป นอกจากนี้สิทธิประโยชน์ต่าง ๆ ได้ขยายความคุ้มครองไปถึงครอบครัว บุคคลผู้เกี่ยวข้องของผู้ประกันตนด้วย เช่น สามีหรือภรรยา และลูกของผู้ประกันตน มีสิทธิรับบริการทางการแพทย์เพื่อการรักษาพยาบาลเช่นเดียวกันกับผู้ประกันตน

            อย่างไรก็ตาม ผู้ประกันตนจะได้รับสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ ที่กล่าวมาข้างต้นได้ภายใต้เงื่อนไขบางประการที่กำหนดไว้ในแต่ละกรณี เช่น ผู้ประกันตนจะมีสิทธิได้รับเงินทดแทน กรณีสูญเสียอวัยวะก็ต่อเมื่อมีการนำส่งเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคมอย่างน้อย 5 ปีมาแล้ว และเมื่อผู้ประกันตนอายุ 60 ปี เงินทดแทนกรณีสูญเสียอวัยวะนี้จะเปลี่ยนเป็นเงินบำนาญ เป็นต้น

            จากที่กล่าวมาจะเห็นได้ว่าระบบประกันสังคมของ สปป. ลาว นั้นมีความคล้ายคลึงกับระบบประกันสังคมของไทย โดยมีความแตกต่างกันบ้างในรายละเอียดตามสภาพสังคมในแต่ละประเทศ ทั้งนี้ สปป ลาวและประเทศไทยต่างเป็นประเทศสมาชิกขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ ดังนั้นระบบประกันสังคมจะมีข้อกำหนดเงื่อนไขสิทธิประโยชน์ต่างๆ และให้ความคุ้มครองในแนวทางเดียวกัน