ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์ขอนำเสนอข้อมูล สภาวะเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของซาอุดีอาระเบีย ตามที่ได้รับรายงานจากสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงริยาด มา ณ ที่นี้
        update ภาพรวมเศรษฐกิจซาอุดีอาระเบีย เศรษฐกิจซาอุดีฯ เดือน ก.ย.ศกนี้ พ้นจากภาวะชะลอตัวในเดือน ต.ค. ส่งผลให้ real GDP ของซาอุดีฯ เมื่อ ก.ย. เฉลี่ยอยู่ที่ระดับ +2.7% เมื่อเทียบกับเมื่อ ก.ย.ศกก่อน ทั้งๆ ที่ภาคปิโตรเลียมหดตัวลง 3.7% เพราะราคาน้ำมันดิบลดลงตามอุปสงค์ของโรงกลั่นโพ้นทะเลและผลผลิตน้ำมันดิบจากหินน้ำมัน (shale oil) ของสหรัฐฯ ที่เพิ่มขึ้น ในขณะที่ภาวะขาดดุลการค้าในภาค non-oil ได้ลดลงติดต่อกันสามเดือน และดัชนีชี้ภาวะเงินเฟ้อได้ลดลงติดต่อกันมาเป็นเดือนที่สามเช่นกัน ดัชนีค่าครองชีพของซาอุดีฯ ใน ต.ค.ที่ผ่านมา สูงขึ้น 1.1% เมื่อเทียบกับดัชนีของ ต.ค. ศกก่อน ทั้งนี้ ยอดขาย/สั่งซื้อปูนซีเมนต์/วัสดุก่อสร้างได้ฟื้นตัวจากภาวะซบเซา ซึ่งบ่งชี้ว่า การก่อสร้างกำลังจะขยายตัวในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี
         - ตลาดหลักทรัพย์ของซาอุดีฯ (Tadawul) เมื่อต้น พ.ย.ที่ผ่านมาปิดตัวที่ระดับ 8,263 จุด ซึ่งสูงที่สุดในรอบ 5 ปี สำหรับไตรมาสที่สามของปีนี้ Tadawul ในกลุ่มปิโตรเคมีและกลุ่มธนาคารมีผลกำไรสูงที่สุด อย่างไรก็ตาม ในระยะต่อไป อาจมีปัจจัยเฉพาะที่เป็นตัวฉุดการลงทุนในตลาดหุ้นซาอุดีฯ อันได้แก่สถานการณ์ทางการเมืองในตะวันออกกลาง (geopolitics) และสัมพันธภาพระหว่างซาอุดีฯ กับสหรัฐฯ ที่มีความอึมครึม
        - ดัชนีชี้วัดความคาดหวังในความสำเร็จทางธุรกิจ (business optimism index: BOI) บ่งบอกว่า เศรษฐกิจซาอุดีฯ ในไตรมาสที่สี่และทั้งช่วงครึ่งหลังของปี 2556 จะฟื้นตัวขึ้นจากช่วงไตรมาสก่อนๆ โดยมีการอุปโภคน้ำมันดิบภายในประเทศกับผลผลิตน้ำมันดิบที่เพิ่มขึ้นเป็นปัจจัยนำ ทั้งนี้ ผลผลิตน้ำมันดิบของซาอุดีฯ ได้เพิ่มขึ้นจาก 9.1 ล้านบาเรลต่อวัน (bpd) เมื่อไตรมาสแรกเป็น 9.5 ล้าน bpd ในไตรมาสที่สองและ 10.2 ล้าน bpd เมื่อสิ้น ก.ย.ที่ผ่านมา ขณะเดียวกัน ภาค non-oil จะขยายตัวดีขึ้นตามระดับของอุปสงค์และสถิติการสั่งซื้อสินค้าจากต่างประเทศที่มีแนวโน้มดีขึ้นเป็นอันมาก ทั้งนี้ ภาคอุตสาหกรรมก่อสร้างแสดงศักยภาพสูงที่สุดในบรรดาตัวชี้วัดทั้งหมด และคาดว่าจะขยายตัวต่อไปเพราะ รบ.ซาอุดีฯ ได้อนุมัติโครงการและสัมปทานการก่อสร้าง mega-projects หลายโครงการ และยังจะอนุมัติเพิ่มอีกหลายโครงการในช่วงไตรมาสนี้
ธุรกิจการท่องเที่ยวของซาอุดีอาระเบีย
        Prince Sultan bin Salman, President of the Saudi Commission for Tourism and Antiquities (SCTA) ทรงกล่าวว่า ในปี 2555 มี ‘นักท่องเที่ยว’ เดินทางเข้า-ออกซาอุดีฯ รวมทั้งสิ้น 33 ล้านคน เป็นผู้เดินทางขาออก 18.6 ล้านคน ผู้เดินทางขาเข้า 14.3 ล้านคน และอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของซาอุดีฯ กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว เนื่องจากซาอุดีฯ เป็น hub ในตะวันออกกลาง/ของโลก โดย รัฐบาลกำลังรณรงค์ local tourism โดยได้เพิ่มเที่ยวบินและเปิดท่า-อากาศยานภายในประเทศเพิ่มขึ้นเพื่อรองรับการขยายตัวของ local tourism ราว 20% ต่อปีตามที่ รบ.คาดการณ์
        - Prince Sultan เปิดเผยด้วยว่า ในช่วง 8 ปีที่ผ่านมา รบ.ซาอุดีฯ ได้จัดเทศกาลท่องเที่ยวในซาอุดีฯ รวม 450 เทศกาลซึ่งสร้างรายได้ให้รัฐ 4.53 พันล้าน         เหรียญฯ และสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวเข้าเยี่ยมชมกว่า 55 ล้านคน ทำให้มีการจ้างงานกว่า 5.5 หมื่นตำแหน่ง และว่า SCTA ได้จัดทำแผนแม่บทเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวภายในประเทศช่วงปี 2557-2561 ซึ่งจะจัดเทศกาลสำหรับนักท่องเที่ยวตลอดทั้งปี โดยจะเน้น theme การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมทั้งดั้งเดิมและร่วมสมัย เพื่อดึงดูดกลุ่มเป้าหมายระดับครอบครัว สตรี เยาวชนและเด็ก เมื่อเร็วๆ นี้ ครม.ซาอุดีฯ ได้มีมติให้ SCTA เป็นผู้มีอำนาจออกและต่อใบอนุญาตประกอบธุรกิจจัดทัวร์ท่องเที่ยวทั้งภายในและต่างประเทศ และให้ SCTA เป็นผู้กำหนด TOR สำหรับระเบียบการให้บริการ/การจัดโปรแกรมท่องเที่ยวสำหรับ ‘ลูกทัวร์’ นอกจากนั้น เมื่อเร็วๆ นี้ SCTA ได้มีนโยบายรณรงค์ชาวต่างชาติที่เดินทางไปแสวงบุญในซาอุดีฯ ให้เดินทางไปท่องเที่ยวยังเมืองอื่นๆ ในซาอุดีฯ ต่อภายหลังเสร็จสิ้นการแสวงบุญ โดยเน้นการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและการจับจ่ายซื้อของ - สอท.ขอเรียนว่า ซาอุดีฯ เป็นผู้นำด้านการเดินทางทางอากาศในตะวันออกกลางตลอดมา เพราะมีผู้เดินทางไปแสวงบุญปีละ 7-8 ล้านคน และยังมีแรงงานต่างชาติ/ชาวต่างชาติเดินทางเข้า-ออกปีละ 4-5 ล้านคน อีกทั้งชาวซาอุดีซึ่งมีครอบครัวขนาดใหญ่ก็นิยมเดินทางไปท่องเที่ยวในราวปีละ 10 ล้านราย โดยสถิติของภาคเอกชนชี้ว่า ในปี 2555 มีผู้เดินทางโดยเครื่องบินเข้า-ออกซาอุดีฯ ราว 25 ล้านคน หรือประมาณ 25% ของปริมาณผู้เดินทางโดยอากาศยานในตะวันออกกลาง และซาอุดีฯ มีผู้เดินทางภายในประเทศโดยเครื่องบินจำนวน 11.1 ล้านคน หรือประมาณ 44% ของการเดินทางภายในประเทศโดยเครื่องบินในภูมิภาคตะวันออกกลาง
 - อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของซาอุดีอาระเบียมีข้อจำกัดทางสถานที่ท่องเที่ยวสำหรับดึงดูดนักท่องเที่ยว และเป็นเรื่องยากที่ชาวซาอุดีจะเปลี่ยนรสนิยมการท่องเที่ยวจากประเทศเพื่อนบ้าน ยุโรปและเอเชียเพื่อหันไปท่องเที่ยวภายในประเทศซึ่งไม่มีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจโดยเกือบจะสิ้นเชิง อีกทั้ง รบ.ซาอุดีฯ และชาวซาอุดีฯ เองก็ยังขาด mindset ที่จะต้อนรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ ดังจะเห็นได้จากการที่ไม่มีวีซ่าประเภทนักท่องเที่ยว (tourist visa) อยู่ในสารบบการตรวจลงตราของทางการซาอุดีฯ ทว่าหากการสร้างเครือข่าย pan-Arabian railway system เชื่อมโยงกลุ่มประเทศ GCC เสร็จสมบูรณ์ในปี 2561 ก็น่าจะเป็นคุณูปการต่อการเดินทางและท่องเที่ยวภายใน GCC เป็นอันมาก ซึ่งเรื่องนี้ ซาอุดีฯ และสมาชิก GCC หลายประเทศได้เริ่มเจรจากันเพื่อพิจารณาการออกวีซ่าให้ชาวต่างชาตินอกกลุ่ม GCC ให้สามารถใช้เดินทางเข้า-ออกทุกประเทศภายในกลุ่ม GCC แล้ว