เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2557 คณะผู้พิจารณา (Panel) ของ WTO มีคำตัดสินให้มาตรการของอาร์เจนตินาที่เกี่ยวกับการขอใบอนุญาตก่อนนำเข้า (DJAI Procedure) และการใช้ข้อบังคับทางการค้า (Trade-related Requirements) กับบริษัทที่มีการนำเข้าจากต่างประเทศ เช่น กำหนดให้บริษัทนำเข้าต้องมีการส่งออกสินค้าที่ผลิตในอาร์เจนตินา ต้องใช้วัตถุดิบภายในประเทศในการผลิตสินค้า บังคับให้บริษัทต้องมีการลงทุนในอาร์เจนตินา เป็นต้น เข้าข่ายเป็นมาตรการที่จำกัดการนำเข้าสินค้า ขัดต่อกฎกติกาการค้าของ WTO

     กรณีพิพาทมาตรการของอาร์เจนตินาที่มีผลกระทบต่อการนำเข้าสินค้า (Argentina - Measures Affecting the Importation of Goods) เป็นคดีภายใต้กระบวนการระงับข้อพิพาทของ WTO ที่อาร์เจนตินาถูกฟ้องโดยสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป และญี่ปุ่น ซึ่งล้วนเป็นประเทศพัฒนาแล้วที่มีผลประโยชน์ในการส่งออกสินค้าและลงทุนในอาร์เจนตินา โดยประเทศผู้ฟ้องได้รับผลกระทบจากนโยบายรัฐบาลอาร์เจนตินาที่ต้องการลดการขาดดุลทางการค้า จึงทำให้มีการใช้มาตรการกีดกันสินค้านำเข้า ทั้งในรูปแบบการต้องขอใบอนุญาตก่อนนำเข้า และการใช้ข้อบังคับทางการค้ากับบริษัทที่ต้องการนำเข้าสินค้าในอาร์เจนตินา เช่น ผู้นำเข้ารถยนต์ Porsche จำนวน 100 คัน ต้องทำความตกลงกับรัฐบาลอาร์เจนตินาว่าจะส่งออกไวน์และมะกอกเป็นการชดเชย เป็นต้น

     ประเด็นที่น่าสนใจในกรณีพิพาทนี้คือ ข้อบังคับของอาร์เจนตินาไม่ได้อยู่ภายใต้กฎหมายที่เป็นลายลักษณ์อักษร (Unwritten Measure) จึงเป็นการยากสำหรับประเทศผู้ฟ้องที่จะพิสูจน์ว่ามาตรการดังกล่าวมีการบังคับใช้โดยหน่วยงานภาครัฐของอาร์เจนตินาจริง อย่างไรก็ดี ประเทศผู้ฟ้องก็ได้อ้างอิงถึงแถลงการณ์และคำกล่าวของเจ้าหน้าที่ระดับสูงอาร์เจนตินา ข่าวประชาสัมพันธ์ (Press Release) ที่ออกโดยหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง รวมถึงข่าวจากสื่อมวลชน ซึ่งคณะผู้พิจารณา WTO ก็ยอมรับหลักฐานดังกล่าวและยืนยันว่าอาร์เจนตินามีการใช้มาตรการกีดกันการนำเข้าจริง

     ในการนี้ คณะผู้พิจารณามีคำตัดสินว่า มาตรการขออนุญาตก่อนนำเข้าและข้อบังคับทางการค้ากับบริษัทนำเข้ามีผลเป็นการจำกัดการนำเข้า ละเมิดความตกลง GATT 1994 ข้อ XI:1 ที่ห้ามมิให้สมาชิก WTO ใช้มาตรการที่เป็นการจำกัดปริมาณการนำเข้าหรือส่งออกสินค้าที่มิใช่มาตรการทางภาษี นอกจากนี้ ข้อบังคับที่อาร์เจนตินากำหนดให้บริษัทต้องใช้วัตถุดิบภายในประเทศในการผลิต ก็ไม่สอดคล้องกับหลักการไม่เลือกปฏิบัติภายใต้ความตกลง GATT 1994 ข้อ III:4 เพราะเป็นมาตรการที่ทำให้เฉพาะสินค้าที่ผลิตในประเทศได้ประโยชน์และส่งผลกระทบต่อการแข่งขันของสินค้านำเข้า

     ล่าสุด เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2557 อาร์เจนตินาได้ยื่นขออุทธรณ์คำตัดสินของคณะผู้พิจารณาต่อองค์กรอุทธรณ์ (Appellate Body) ของ WTO โดยองค์กรอุทธรณ์จะใช้เวลาพิจารณาอีกประมาณ 90 วัน ก่อนที่จะมีคำตัดสินชี้ขาด ซึ่งหากองค์กรอุทธรณ์ยังคงยืนยันคำตัดสินเดิมว่าอาร์เจนตินาละเมิดความตกลง WTO รัฐบาลอาร์เจนตินาก็จะต้องปรับแก้มาตรการให้สอดคล้องกับพันธกรณี WTO หรือทำการชดเชยให้กับประเทศผู้ฟ้อง มิเช่นนั้น ประเทศผู้ฟ้องอาจขอใช้สิทธิตอบโต้ทางการค้ากับอาร์เจนตินาได้

     กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ เลขที่ 44/100 ถ.นนทบุรี1 ต. บางกระสอ อ. เมือง จ. นนทบุรี 11000
โทรศัพท์ (66) 2507-7444 แฟกซ์ (66) 2547-5630


ขอบคุณรูปภาพจาก : www.varietyholiday.com

รูปภาพที่เกี่ยวข้อง

•