ในยุคที่ราคาสินค้าต่างๆ ถีบตัวขึ้นสูงลิ่ว บริษัทนำเที่ยวจำนวนมากกลับเสนอราคาท่องเที่ยวสุดพิเศษออกมาสวนกระแสอย่างต่อเนื่อง อาทิ “เที่ยวไทยช่วงเทศกาลสงกรานต์ 7 วัน 999 หยวน ซื้อ 1 แถม1” “ทัวร์กอล์ฟเกาะไห่หนาน 5 วัน แพ็คคู่ 1,390 หยวน” และ “ฮ่องกง-มาเก๊า 5 วัน 999 หยวน” เป็นต้น ในประเทศจีน โฆษณาทัวร์ราคาถูกแบบเหลือเชื่อเช่นนี้มีเพิ่มมากขึ้นทุกวัน กระตุ้นต่อมความอยากของชาวจีนจำนวนมากที่นิยมของถูกเป็นชีวิตจิตใจได้ไม่น้อย แต่เบื้องหลังทัวร์ราคาถูกเหล่านี้จะถูกจริงสมคำโฆษณาหรือไม่? วันนี้ บีไอซีจะพาคุณไปไขปริศนาทัวร์ราคาถูกให้หายข้องใจ

สาวจีนผู้นี้กำลังพิจารณาป้ายโฆษณาของบริษัทนำเที่ยวอย่างสนใจ

ประเทศไทยนับเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่เป็นที่นิยมไม่น้อยในหมู่ชาวจีน ซึ่งตามปกติแล้ว เฉพาะค่าตั๋วเครื่องบินไปกลับระหว่างจีนและไทย ต่อให้ราคาต่ำแค่ไหนก็ต้องสูงถึงหลายพันอย่างแน่นอน ทัวร์เที่ยวไทย 7 วันแค่ 999 หยวน จึงเป็นราคาที่ดึงดูดไม่น้อย ขณะเดียวกันก็สร้างความงุนงงสงสัยให้แก่นักท่องเที่ยวเป็นอย่างมากเช่นกัน

ในความเป็นจริง แหล่งข่าววงในเปิดเผยว่า ทัวร์นำเที่ยวประเทศไทย 999 หยวน ซื้อ 1 แถม 1 ตามคำโฆษณาของบริษัทนำเที่ยวนั้น เป็นไปไม่ได้อย่างแน่นอน เงินจำนวน 999 หยวนเป็นเพียงค่านำเที่ยวพื้นฐานเท่านั้น ลูกทัวร์ยังต้องจ่ายค่าใช้จ่ายจิปาถะอื่นๆ เพิ่มเติมอีกหลายรายการ ไม่ว่าจะเป็นค่าภาษีน้ำมันสำหรับตั๋วเครื่องบินประมาณ 1,400 หยวน/คน ค่าทิปสำหรับมัคคุเทศก์ประมาณ 180 หยวน/คน ค่าภาษีสนามบินสำหรับสนามบินที่ประเทศไทยประมาณ 100 หยวน นอกจากนี้ลูกทัวร์จะต้องควักเงินอีกไม่ต่ำกว่า 1,550 หยวน/คน เพื่อร่วมกิจกรรมอื่นๆ นอกเหนือจากที่ได้กำหนดไว้ในโปรแกรมทัวร์ เช่น การเข้าชมโชว์พิเศษ การจับจ่ายซื้อของตามร้านที่บริษัทนำเที่ยวพาไป เป็นต้น โดยระหว่างการนำเที่ยว บริษัทฯ จะพาลูกทัวร์ไปเลือกชมสินค้าหรือชมการแสดงรวมไม่ต่ำกว่า 6 – 7 แห่ง ส่วนใหญ่มักจะเป็นร้านจำหน่ายอัญมณีหรือโชว์ทิฟฟานี่ ซึ่งหากลูกทัวร์คนใดไม่อยากเข้าร่วมชมสินค้าหรือการแสดง จะต้องจ่ายค่าแยกกรุ๊ปอีก 100 หยวน/คน และแน่นอนว่ารายจ่ายทั้งหมดนี้ไม่ได้ซื้อ 1 แถม 1 ตามที่โฆษณาไว้แต่อย่างใด สิ่งที่แถมคือค่านำเที่ยวพื้นฐาน 999 หยวนเท่านั้น กล่าวคือหากมีการซื้อทัวร์พร้อมกัน 2 คน ลูกทัวร์คนที่สองก็ไม่จำเป็นต้องจ่ายค่านำเที่ยวพื้นฐาน 999 หยวนอีก แต่การแถมไม่รวมถึงค่าใช้จ่ายอื่นๆ ดังนั้นเมื่อบวกลบคูณหารดูคร่าวๆ แล้ว ทัวร์ประเทศไทยตามรายการโฆษณานี้ ลูกทัวร์จะต้องจ่ายเงินราว 3,500 หยวน/คนทีเดียว

การดูโชว์และรายการพิเศษนอกโปรแกรมเรียกเงินจากลูกทัวร์ได้ทุกเมื่อ

แหล่งข่าวยังกล่าวว่า ถึงแม้จะรวมค่าใช้จ่ายที่กล่าวมาข้างต้นทั้งหมด ก็ยังเป็นตัวเลขที่ไม่คุ้มกับต้นทุนการนำเที่ยวของบริษัทนำเที่ยว บริษัทนำเที่ยวจึงมีกลวิธีอื่นอีกต่างๆ นานาเพื่อเพิ่มรายรับในแต่ละครั้งของการนำเที่ยว เช่น อ้างว่าทัวร์ราคาพิเศษตามที่โฆษณารับลูกทัวร์มีจำนวนลูกทัวร์ครบแล้ว เหลือเพียงทัวร์ที่ราคาขยับสูงขึ้นมาอีก แจ้งค่าภาษีน้ำมันสำหรับตั๋วเครื่องบินที่สูงเกินจริง อ้างว่าถนนถูกปิดทำให้ไม่สามารถเข้าชมสถานที่ท่องเที่ยวตามที่กำหนดไว้ในโปรแกรมได้ จากนั้นพาไปซื้อของหรือดูโชว์เพื่อรอเวลาและถือโอกาสนี้ตัดสถานที่ท่องเที่ยวบางแห่งออกจากโปรแกรม อ้างว่าโรงแรมที่จองไว้ห้องพักเต็ม จึงจำเป็นต้องเข้าพักในโรงแรมระดับต่ำลงมา อ้างว่าจะพาไปรับประทานอาหารมื้อพิเศษและขอเก็บเงินเพิ่ม ฯลฯ ฉะนั้น เห็นได้ชัดว่ากลยุทธ์หลักของทัวร์ราคาถูกคือ ใช้ราคาทัวร์ที่ถูกโฆษณาดึงดูดลูกค้า แล้วค่อยคิดหาวิธีถอนทุนระหว่างการท่องเที่ยว ซึ่งหากจะกล่าวว่าเป็นการหลอกลวงก็ไม่ใช่คำกล่าวหาที่เกินเลยแต่อย่างใด

ทั้งนี้ ปัญหากลลวงของบริษัทนำเที่ยวเป็นปัญหาที่เรื้อรังมานานแล้ว และไม่ได้เกิดขึ้นกับทัวร์นำเที่ยวจากจีนไปประเทศไทยเท่านั้น แต่ลุกลามไปถึงทัวร์นำเที่ยวไปประเทศอื่นหรือแม้แต่ทัวร์ภายในประเทศจีนเอง สะท้อนให้เห็นว่าตำนานทัวร์ศูนย์เหรียญ* ที่ฉาวโฉ่ในอดีตไม่ได้หายไปไหน ซ้ำยังเกิดขึ้นซ้ำซากจนแทบจะกลายเป็นเรื่องปกติ มีการร้องเรียนเกิดขึ้นหลายต่อหลายครั้ง เอาเรื่องได้บ้างไม่ได้บ้าง แต่บทสรุปสุดท้ายก็จบลงที่ทัวร์ราคาถูกยังคงเป็นกลลวงที่ใช้ได้อย่างไม่มีวันตกยุค ลูกทัวร์จึงต้องตกเป็นผู้รับกรรมตลอดกาล

หมายเหตุ * ทัวร์ศูนย์เหรียญ คือการที่บริษัททัวร์ในประเทศไทยไม่เรียกเก็บค่าบริการจากคู่ค้า ซึ่งก็คือบริษัททัวร์จีนที่ส่งลูกทัวร์มาให้กับบริษัทของไทย แต่จะอาศัยวิธีการแสวงหากำไรกลับคืนจากลูกทัวร์ด้วยวิธีการต่างๆ ที่ไม่ถูกกฎหมาย (คำอธิบายจากเว็บไซต์ฐานข้อมูลการวิจัย สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา www.thaiedresearch.org ในรายงานข่าวหัวข้อ “จุฬาวิจัยลู่ทางความสัมพันธ์อันดีระหว่างไทย-จีน”)