ปัจจุบันความต้องการในการก่อสร้างรถไฟฟ้าความเร็วสูงกำลังเริ่มเป็นที่ต้องการอย่างสูงในระบบขนส่งมวลชนของประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาคเอเชีย  อาทิ ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย เวียดนามและอินเดีย โดยระยะทางรวมของเส้นทางในโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าความเร็วสูงของประเทศต่างๆในภูมิภาคมีระยะทางรวมถึง 10,000 กิโลเมตร  ถือว่ามีระยะทางยาวกว่าเครือข่ายเส้นทางรถไฟฟ้าภายในจีนที่ได้ก่อสร้างเสร็จไปแล้ว และมีระยะทางเป็น 4 เท่าของเครือข่ายรถไฟฟ้าชินคันเซนในญี่ปุ่นซึ่งยาว 2,400 กิโลเมตร จึงถือเป็นตลาดใหม่ซึ่งอยู่ในระดับที่เท่าเทียมกับจีน โดยในปัจจุบันการแข่งขันในด้านระบบรถไฟฟ้ากำลังเป็นไปอย่างดุเดือด ทั้งระบบรถไฟฟ้าชินคันเซนของญี่ปุ่นและระบบของคู่แข่งจากยุโรป จีน เกาหลีใต้

        ด้วยเหตุนี้เองจึงได้มีบริษัทที่มีความเชี่ยวชาญด้านระบบรถไฟฟ้าหลายแห่งได้แข่งขันในการประมูลงาน  อาทิ บ.Siemens ของเยอรมัน บ.Alstom ของฝรั่งเศส รวมถึงจีนซึ่งแสดงความมุ่งหวังที่จะได้รับสัมปทานการก่อสร้างรถไฟฟ้าความเร็วสูงเส้นทางจากคุนหมิง มลฑลยูนนานยาวไปจนถึงสิงคโปร์ (ผ่านไทย) ซึ่งในเบื้องต้นคาดว่าจีนจะได้รับสัมปทานการก่อสร้างเส้นทางรถไฟฟ้า เส้นทางคุนหมิง-เวียงจันทน์ จากรัฐบาล สปป.ลาว และคาดว่าจีนน่าจะให้ความสำคัญกับโครงการก่อสร้างเส้นทางกัวลาลัมเปอร์-สิงคโปร์ ด้วยเช่นกัน โดยอาจร่วมมือกับบริษัทของมาเลเซียในการเข้าร่วมโครงการดังกล่าว 

        แต่บริษัทผู้ร่วมประมูลที่น่าจับตามองมากที่สุดในการประมูลเส้นทางระบบรถไฟฟ้าความเร็วสูงครั้งนี้คือ บริษัทจากญี่ปุ่น ซึ่งได้ร่วมแข่งขันในลักษณะ All Japan โดยเป็นการรวมตัวของภาครัฐและภาคเอกชนญี่ปุ่น นำโดย Japan Railway (JR) และบริษัทการค้าต่างๆ โดยจุดแข็งของการนำเสนอโครงการ คือ การนำเสนอด้วยรูปแบบที่ควบคู่ไปกับความช่วยเหลือด้านเงินทุนจากองค์กรการเงินภาครัฐ 

        โครงการรถไฟฟ้าความเร็วสูงที่ญี่ปุ่นให้ความสนใจได้แก่

                        - เส้นทางกรุงกัวลาสัมเปอร์-สิงคโปร์ ระยะทางประมาณ 300 กม.ใช้เวลาเดินทาง 15 ชั่วโมง  ทั้งสองประเทศได้กำหนดเป้าหมายที่จะเปิดเส้นทางรถไฟฟ้าความเร็วสูงเส้นทางดังกล่าวในปี 2563 และคาดว่าจะมีการเริ่มประมูลผู้ก่อสร้างภายในปี 2556 โดยมีมูลค่าการก่อสร้างประมาณ 3หมื่นล้านริงกิต(ประมาณ 9 แสนล้านเยนหรือ 2.7 แสนล้านบาท)

                        - โครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าความเร็วสูง 4 เส้นทางในไทย ซึ่งรัฐบาลไทยตั้งงบประมาณไว้ 2.5 ล้านเยน (7.8แสนล้านบาท) โดยเส้นทางที่ญี่ปุ่นคาดหวังมากที่สุด ได้แก่ เส้นทางเชื่อมจากกรุงเทพฯ – นิคมอุตสหกรรมในจ.ระยอง ระยะทาง 250 กม. ใช้เวลาเดินทาง  1 ชม. ซึ่งจะเปิดให้บริการในปี 2562 และคาดว่าจะมีการประมูลเกิดขึ้นในปี 2557

                        - เส้นทางเชื่อมรถไฟฟ้ามุมไบ-อาห์เมดาบาด และเส้นทางอื่นๆ รวม 7 สายของอินเดีย ซึ่งรัฐบาลญี่ปุ่นและอินเดียได้ตกลงที่จะทำการสำรวจสร้างรถไฟฟ้าเชื่อมมุมไบ-อาห์เมดาบาด ร่วมกันแล้ว และคาดว่าจะเริ่มการสำรวจในฤดูใบไม้ร่วงในปี 2556 นี้

                        - เส้นทางรถไฟเชื่อมกรุงฮานอย-นครโฮจิมินห์ของเวียดนาม โดยปัจจุบันญี่ปุ่นได้ปรับแผนจากการสร้างระบบรถไฟระบบชินคันเซ็น เป็นระบบรถไฟกึ่งความเร็วสูง ซึ่งมีความเร็วช้ากว่าชินคันเซ็น ทั้งนี้คู่แข่งที่น่ากลัวของญี่ปุ่นในโครงการนี้ ได้แก่ เกาหลีใต้

                        - เส้นทางรถไฟเชื่อม Surabaya-Bandung ของอินโดนีเซีย ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีรายละเอียดของโครงการที่แน่ชัด

            เส้นทางการเชื่อมเอเชียด้วยรถไฟฟ้าความเร็วสูงจะมีส่วนเร่งกระตุ้นเศรษฐกิจของเอเชียและโลก

เพราะจะทำให้ประชาชนเดินทางไปมาหาสู่ที่สะดวกขึ้น ขนส่งสินค้าได้อย่างรวดเร็วมากขึ้น  รวมทั้งมีส่วนกระตุ้นการท่องเที่ยวในเอเชียและโลก    

สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงโตเกียว และ

ศูนย์ธุรกิจสัมพันธ์ กรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ

อีเมล์ [email protected] หรือ [email protected]